Aaibaar beestje: de boomkikker

Aaibaar beestje: de boomkikker

De boomkikker is een guitig beestje, met bijna menselijke trekjes. Op een warme dag in de voorzomer koestert hij zich graag op een tak in het zonlicht, knipoogt en lijkt te glimlachen. Zijn populariteit dankt hij deels aan zijn aaibaarheidsfactor.

Boomkikker door Nico van Kappel
Boomkikker door Nico van Kappel

Boomkikkers aan de kust

Wijd verspreid is hij (nog) niet in de Nederlandse duingebieden, maar langzaamaan rukt hij wel op: de boomkikker. In Zeeuws-Vlaanderen heeft het Boomkikkerfonds zich sterk voor gemaakt voor herstel van de populatie. Vooral dankzij aanleg van drinkpoelen voor het vee, is die in het westen van de regio zo sterk gegroeid, dat je de boomkikker er nu ook in de duingebieden tegenkomt. In mindere mate ook in de duinen van Terschelling en Noord- en Zuid-Holland; onder andere Meijendel en de Amsterdamse Waterleidingduinen. Vermoedelijk is hij in deze gebieden omstreeks het jaar 2000 uitgezet.

Grote populaties kom je tegen in de leefgebieden waar hij altijd heeft standgehouden: het oosten van Overijssel en de oostelijke Achterhoek en in Brabant en Limburg. Elders is de boomkikker vanaf de jaren vijftig zo goed als verdwenen. Door schaalvergroting van de landbouw, aantasting van natuurgebieden en het verdwijnen van poelen en struweel. Vandaar dat hij staat vermeld op de Rode Lijst van bedreigde diersoorten.

Kleefstof & boomkikkers tellen

Boomkikker door Nico van Kappel
Boomkikker door Nico van Kappel

Zijn klimkwaliteiten dankt het beestje aan klieren aan de poten, die een kleefstof afscheiden. Dat stelt hem in staat van tak tot tak te klimmen in struikgewas en lage bomen. Struweel met in de nabijheid grote, ondiepe poelen, waar geen vissen zwemmen die zijn eitjes opeten, is zijn ideale biotoop. Overdag houdt de boomkikker zich gedeisd om energie te sparen voor nachtelijke voedseltochten. Met zijn tong vangt hij vliegen, spinnen en kevers.

Een groot deel van zijn leven brengt dit sympathieke reptiel door op het droge, in het struweel. Vanaf eind april zetten de mannetjes het op een kwaken om vrouwtjes te lokken. Het is de tijd waarop boomkikkertellers eropuit trekken. Dat tellen is een vak apart. Een ervaren teller is in staat het geluid van maximaal twintig kikkers van elkaar te onderscheiden. Wetenschappers maken ook wel gebruik van een geluidscamera. Die geeft in beeld weer waar de van elkaar in toon verschillende kwaakgeluiden vandaan komen.

Hoe klinkt de boomkikker?

Wilt u horen hoe de boomkikker klinkt? Luister dan dit geluidsfragment af. Om de boomkikker te zien in het duingebied moet u even geduld hebben. Op dit moment is de boomkikker in een diepe winterslaap in holle bomen en houtstapels. 

Dit artikel verscheen in onze nieuwsbrief DuinTopics. Wil jij ook op de hoogte blijven van het laatste nieuws rondom de kust? Klik hier en schrijf je in.

250 hectare nieuwe natuur

250 hectare nieuwe natuur

Derde slufter voor Zeeuws-Vlaanderen
Het strookje duin van Zeeuws-Vlaanderen is maar smal en hooguit vijftien kilometer lang. Maar de wisselwerking met het achterland, waar het getij vrij spel heeft, is uniek. Deze vijftien kilometer duingebied telt de twee sluftergebieden: Het Zwin bij Cadzand en de Verdronken Zwarte Polder bij Nieuwvliet-Bad. En het goede nieuws is dat het derde bijna is voltooid: natuurreservaat Waterdunen, tussen Breskens en Groede. Voor puristen: geen sluftergebied pur sang, want het getij krijgt hier niet helemaal vrij spel, maar gecontroleerd, via een waterkering. Terwijl de aanleg van paden nog in volle gang is en natuurgidsen zich warmlopen, zijn brakwaterplanten als de schijnspurrie, aardbeiklaver en de zeeaster hier al neergestreken. Net als vele trek- en broedvogels.

Duinconsulent Jo Timmers

250 hectare nieuwe natuur
Duinbehoud-consulent Jo Timmers prijst zich gelukkig met 350 hectare Waterdunen. “De honderd die is bestemd voor verblijfsrecreatie, hadden we er graag bij gehad. Maar per saldo krijgen we er 250 hectare nieuwe natuur bij in voormalig polderland. Alles wijst erop dat het heel bijzonder gaat worden. Afspraken tussen de Nederlandse en de Vlaamse regering over de uitdieping van de Westerschelde moeten ervoor zorgen dat het ecosysteem, dat kenmerkend is voor deze riviermonding, gezond en dynamisch blijft.” Waterdunen dient niet alleen natuurherstel, maar is ook een impuls voor de economie in het vergrijzende westen van Zeeuws-Vlaanderen. Versterking van de kustbescherming speelt ook een rol. Bij dit natuurherstelproject krijgen natuur en recreatie ruimte. Eind volgend jaar gaat Waterdunen open voor wandelaars.

Duinbehoud legt gewicht in de schaal
Maar botsende belangen tussen natuur en recreatie maken de natuurbeschermers in Zeeuws-Vlaanderen alert. Jo beschouwt waakzaamheid voor een al te rekkelijke interpretatie van de Zeeuwse Kustvisie als een speerpunt. “Waar vroeger kampeerders enkele weken per jaar neerstreken, zien we op steeds meer plekken daken van recreatiewoningen boven het karakteristieke landschap uit steken. Een opsteker is dat we als natuurbeschermers nu meer steun krijgen van de bevolking. Uit zorg over de aanwassende stroom toeristen, hebben inwoners het platform ‘Toerisme uit balans’ opgericht. Het draagvlak tegen de uitdijende vakantieparken groeit. We trekken op met lokale en provinciale natuur- en landschapsbeschermers. Als landelijke organisatie leggen we als Duinbehoud − naast hen − echt gewicht in de schaal.”

Boomkikker door Nico van Kappel

Terugkeer van de boomkikker
Steun komt ook uit verrassende hoek: van de boomkikker. Was hij dertig jaar geleden zo goed verdwenen uit Zeeuws-Vlaanderen, in de omgeving van Aardenburg en Retranchement groeien de populaties. Jo: “Echt een succesverhaal, vooral dankzij de inzet van het Boomkikkerfonds met bewustwordingscampagnes en actieplannen rond de eeuwwisseling en zorgvuldig beheer van Het Zeeuwse Landschap in jaren daarna.” Uitbreiding van het aantal drinkpoelen en detailkennis van de biotoop voor het vee heeft heel goed gewerkt. De boomkikker rukt inmiddels ook op naar de duingebieden. Als beschermde soort, geeft hij ons een troef in handen om de duinen te behoeden voor aantasting.”

Mark Neelemans

Geliefde biotoop
Nu de toeristenstroom weg is en de rust weer is neergedaald over Zeeuws-Vlaanderen, is Jo weer vaak wandelend te vinden in zijn meest geliefde biotoop: het Zwin. En fietsend over het buitendijkse pad, tussen Breskens en Biervliet. “Dan gaat de verrekijker mee, om zeehonden te spotten in de Westerschelde. Bijzonder aan deze route is ook dat zelfs een stuk fietspad niet aan de invloed van de getijdestroom ontkomt. Bij het dorp Nummer Een staat het pad bij storm/springtij onder water.”

Dit artikel verscheen in onze nieuwsbrief DuinTopics. Wil jij ook op de hoogte blijven van het laatste nieuws rondom de kust? Klik hier en schrijf je in.

0
    0
    Winkelmand
    Winkelmand is leegVerder winkelen