Nu te zien: de levendbarende hagedis

Nu te zien: de levendbarende hagedis

Levendbarende hagedis door Nico van Kappel
Levendbarende hagedis door Nico van Kappel

Net ontwaakt uit de winterslaap en met een beetje geluk nu te zien: de levendbarende hagedis. Niet te verwarren met de zandhagedis die veel algemener voorkomt in het Nederlands duingebied. De levendbarende hagedis behoort tot de kleinste reptielsoort van Nederland. Gemiddeld wordt hij 13 tot 14 cm lang en drie tot vier jaar oud. In de koude leefgebieden van Noord-Europa en Rusland tot aan het warme Middellandse Zee gebied voelt hij zich thuis. In Nederland gedijt hij goed in het binnenduin met lage begroeiing.

Leefgebied van de levenbarende hagedis

Vanaf begin april komt deze hagedis tevoorschijn om te paren. Zoals de naam al aangeeft brengt dit reptiel haar nakomelingen op een bijzondere manier ter wereld. Het vrouwtjesdier legt vanaf eind juli tot eind augustus 3 tot 8 eieren. De jongen werken zich vervolgens door de schaal naar buiten. Deze hagedis voedt zich voornamelijk met insecten en ook wel met slakken en wormen. Zijn natuurlijke vijanden zijn vooral roofvogels en kraaien, in mindere mate vossen, slangen, honden en katten.

De duinen van Terschelling en Zeeland

Staart levendbarende hagedis door Nico van Kappel
Staart levendbarende hagedis door Nico van Kappel

Je komt dit reptiel vooral tegen in een vochtig gebied met open begroeiing, zoals op de zand-, heide- en veengronden in het oosten en zuiden van ons land; in duingebied alleen in Zeeland en op Terschelling. De Zeeuwse duinconsulent John Beijersbergen heeft er een geoefend oog voor ontwikkeld. “Bij ons op Schouwen vormen de oude binnenduinen een geschikt leefgebied. En ook in de stenige omgeving van de oude dijken voelt hij zich thuis. Je krijgt hem meestal te zien als hij zich koestert in de zon. In deze tijd van het jaar let ik er in het bijzonder op.”

Naderende wandelaar

Op een zonnige dag in de lente of zomer trekt dit reptiel er graag op uit. Vooral op de eerste zonnige dag na een regenperiode. Met een beetje geluk kun je de levendbarende hagedis zien of horen. Vaak beperkt de waarneming zich wel tot geritsel, want zodra hij de bodemtrillingen voelt van een naderende wandelaar schiet dit vliegensvlugge beestje weg.

Versnippering en stikstofneerslag

De levendbarende hagedis is een kwetsbare soort die in aantal gestaag afneemt. Hij staat vermeld op de Rode Lijst van bedreigde diersoorten. Versnippering van de leefgebieden en toename van hoog struweel door stikstofneerslag zijn de grootste bedreigingen.

Wat doet Duinbehoud?

Stichting Duinbehoud zet zich in om het leefgebied van de levendbarende hagedis te verbeteren door:

  • Het openhouden van vochtige duinvalleien door maaien en klepelen.
  • Het realiseren van ecologische verbindingen, bijvoorbeeld over de dammen tussen de (schier)eilanden van de Zeeuwse Delta.
De drieteenstrandloper speelt met de golven

De drieteenstrandloper speelt met de golven

Drieteenstrandloper door Johan Krol

Strandlopers

Het is najaar en dat betekent dat ze weer terug zijn aan onze Noordzeekust: de drieteenstrandlopers. Het zijn leuke, kleine vogeltjes met een speels gedrag. Je ziet ze vaak in groepjes op het natte zandstrand zoeken naar eten en snel wegrennen voor de golven.

De drieteenstrandloper is lid van de familie van de strandlopers, waar bijvoorbeeld ook de grutto toe behoort. Strandlopers zijn vogels met relatief lange poten. Ze hebben normaal gesproken vier tenen: drie tenen steken naar voren en een teen steekt naar achteren. Maar bij de drieteenstrandloper ontbreekt de achterteen, en zo komt hij aan zijn naam. Je kunt het goed zien bij de afdruk van de poot in het zand: je ziet maar drie teentjes.

Trekvogels

Drieteenstrandloper door Johan Krol

De drieteenstrandloper leeft van kleine krabbetjes, garnalen, schelpdieren, wormen en insecten. Hij pikt en boort met de snavel in het natte zand waar het voedsel nog dicht onder het oppervlak zit.

In het voorjaar trekken de drietenen naar Arctische gebieden in Canada, Groenland, Spitsbergen en Siberië. Daar broeden ze op de kale, steenachtige toendra met een schaarse begroeiing van mossen en korstmossen. Na het uitkomen van de eieren worden de jongen snel naar het dichtstbijzijnde water geleid. Na 17 dagen kunnen ze al vliegen.

In de nazomer keren de vogels in groepen terug naar het zuiden. Dan komen ze ook langs de Nederlandse kust. Veel drietenen zijn op doortrek naar het zuiden, maar elk jaar overwinteren zo’n 11.000 tot 16.000 vogels in Nederland. Ze verblijven op de zandstranden langs de kust en op de zandplaten van de Waddenzee en de Zeeuwse Delta.

Drieteenstrandlopertjes door Johan Krol

Strandwandeling

Als je ‘s winters over het strand wandelt (dat moet je zeker doen, want het is goed voor de gezondheid) is het leuk om even stil te staan bij een groepje drieteenstrandlopers. Je kunt ze dan snel heen en weer zien rennen, op zoek naar hun voedsel. Ondertussen spelen ze met de golven. Het is een fascinerend gezicht. Als een loslopende hond ze opschrikt, vliegen de drietenen snel op om even later met een grote boog op dezelfde plek terug te keren. Dat verstoren moet niet te vaak gebeuren, anders verhongeren de vogels.

Wisselend seizoen voor strandbroeders

Wisselend seizoen voor strandbroeders

Het broedseizoen voor de strandbroeders loopt ten einde en was nogal roerig. In juni werden enkele bontbekplevieren en twaalf broedende dwergsterns gevonden op een anders druk bezocht recreatie-strand bij de Maasvlakte. Zij konden profiteren van rust en werden door vrijwillige vogelwachten geholpen om de eieren te beschermen. In enkele weken is de kolonie daar uitgegroeid tot 40 paar dwergsterns.

Toch was het seizoen wisselend: er ook vaak harde wind en hoog water wat rampzalig is voor de nesten van deze pioniersvogels.

Lees hier meer: https://www.vogelbescherming.nl/actueel/bericht/deltagebied-kansrijk-voor-strandbroeders

0
    0
    Winkelmand
    Winkelmand is leegVerder winkelen