Natuur Schoorlse Duinen herstelt zich goed

Natuur Schoorlse Duinen herstelt zich goed

Buntgrasduin met zandblauwtje door Theo Baas
Buntgrasduin met zandblauwtje door Theo Baas

Snel herstel Schoorlse Duinen

Tien jaar jaar de grote branden zijn De Schoorlse Duinen veranderd in een afwisselend natuurlandschap. Nieuwe planten en dieren, waaronder de streng beschermde rugstreeppad, vestigden zich in het gebied. Stichting Duinbehoud is blij met dit snelle herstel.

Duinbranden

Schoorl Mariavlakte door Theo Baas
Schoorl Mariavlakte door Theo Baas

Tussen 2009 en 2011 woedden enkele duinbranden in de Schoorlse Duinen. Een gebied van 270 hectare werd getroffen, waaronder stukken naaldbos, loofbos en heide.

Na de branden heeft Staatsbosbeheer de Schoorlse Duinen ontwikkelt tot een gevarieerd landschap met droog duingrasland, natte valleien, heiden, meren en poelen. In 2016 begonnen de herstelwerkzaamheden, waarbij het verbrande naaldhout werd verwijderd en sommige valleien zijn geplagd om ze natter te laten worden. Daarna gaf zandverstuiving het gebied verder vorm.

Buntgras en zandblauwtje

De kale zandvlakten zijn inmiddels begroeid met plantensoorten die passen bij het gewenste duingrasland, zoals buntgras, zandzegge, schapenzuring en zandblauwtje. In de vochtige delen ontstaan heidegebieden met kenmerkende planten, waaronder dopheide en de vleesetende ronde zonnedauw. In de poelen komt het oeverkruid voor, een zeldzame plant van voedselarme vennen en duinmeertjes.

Bruine kikkers, rugstreeppadden en libellen gebruiken de poelen om hun eieren af te zetten. De bloemrijke duingraslanden zullen nieuwe vlindersoorten lokken, zo is de verwachting. Boomleeuweriken, nachtzwaluwen en zandhagedissen profiteren al van het afwisselende landschap met open duinen.

Bruine kikker
Bruine kikker

Toename soorten kenmerkend voor kalkarme duinen

Consulent Theo Baas van Stichting Duinbehoud voor de regio Bergen, Egmond en Schoorl is enthousiast over de veranderingen: ‘Binnen een tijdsbestek van tien jaar zijn soorten die kenmerkend zijn voor kalkarme duinen duidelijk toegenomen. Dit project laat zien dat de omvorming van naaldbos naar een open duingebied heel bijzondere natuur kan opleveren. We zijn benieuwd naar de verdere ontwikkelingen en houden het nauwlettend in de gaten.’

Reimer Bekius: Strijdbare activist voor de duinen

Reimer Bekius: Strijdbare activist voor de duinen

Reimer Bekius
Reimer Bekius

Reimer Bekius geeft het stokje over

Het grondwaterpeil in de Grafelijkheidsduinen weer op het niveau van rond 1900 en de terugkeer van oorspronkelijke duinvegetatie. Reimer Bekius maakt bij zijn afzwaaien als duinconsulent de balans op. Maar hij telt niet uitsluitend de zegeningen. “Als actievoerder heb je ook te maken met frustratie, als je minder succes hebt dan gehoopt.”

Strijdbare activist voor de duinen, 45 jaar lang

Als docent biologie droeg Reimer 33 jaar lang kennis van en interesse voor de natuur over aan Helderse middelbare scholieren. Het leven buiten de schoolmuren speelde zich vooral af in de duinen. Met een scherp oog hield hij als consulent van de Stichting Duinbehoud 45 jaar lang de duinnatuur in de gaten, van de Huisduinen tot en met de Noordduinen bij Julianadorp. Grote veranderingen voltrokken zich, zoals het staken van de waterwinning en het afgraven van de stikstofrijke bovenlaag van de bodem in de Grafelijkheidsduinen. “Vegetatie die thuishoort in de duinen, is daardoor teruggekeerd”, aldus Reimer. “En het grondwater staat nu weer op hetzelfde peil als in 1900.”

Unieke populatie tapuiten

Tapuit door Adriaan Dijksen, Foto Fitis
Tapuit door Adriaan Dijksen, Foto Fitis

Opmerkelijk in de Grafelijksheids- en Noordduinen is de aanwezigheid van de tapuit. Nergens in Nederland vind je zoveel broedparen van deze zeldzame vogel. Het is de ‘bijvangst’ van het ontplaggen en begrazen. Dat heeft een open, zanderig duinlandschap opgeleverd, waar konijnen goed gedijen. En ook de tapuit, want die broedt in konijnenholen. De populatie is zelfs gegroeid. Dit is uniek in Nederland.

Strijd tegen lichtvervuiling

Als duinconsulent heeft Reimer zich vooral toegelegd op actievoeren, onder andere tegen lichtvervuiling in de natuur. Met succes. Stonden aanvankelijk álle strandopgangen op de nominatie om te worden verlicht, dat is uiteindelijk beperkt gebleven tot de opgang bij Julianadorp.

Tennisbaanverlichting tegenhouden aan de rand van de duinen in Julianadorp is niet gelukt. En dat knaagt nog steeds. “Vooral de vleermuis is er de dupe van. Dergelijke verstorende verlichting aan de rand van een natuurgebied is niet meer van deze tijd. De minder plezierige kant van actievoeren is wanneer je niet bereikt waarop je had gehoopt.”

Samen optrekken

Wat tientallen jaren knokken voor de duinen heeft opgeleverd? Reimer: “De kracht van Stichting Duinbehoud ligt in het gezamenlijk optrekken met andere natuur- en milieuorganisaties waardoor drinkwaterwinning in de duinen is gestaakt of nu gebeurt op een natuurvriendelijke manier. En de stikstofoverlast staat nu echt op de agenda bij beleidsmakers.”

Marcel Wijnalda
Marcel Wijnalda

Nieuw in de Helderse duinen: Marcel Wijnalda

Texel is zijn basis, maar met een been staat Marcel Wijnalda op het vaste land van Den Helder, waar hij werkt voor duurzaamheidscentrum de Helderse Vallei. Hij volgt Reimer Bekius op als consulent van de Stichting Duinbehoud. Als vrijwillige boswachter van Natuurmonumenten, natuurgids van IVN, Texelgids (‘Txgids’) en Werelderfgoedgids voor de Waddenvereniging, stroomt zout water door Marcels aderen. Zijn verleden als onderwijzer zet hij in voor natuureducatie. Marcel: “Daar ligt voor mij als duinconsulent een taak. Recreatie in goede banen leiden beschouw ik als een speerpunt. Het eist zijn deel op in onze natuur en is nauwelijks terug te dringen. Maar we kunnen recreatie wel in goede banen leiden en bezoekers ervan overtuigen de natuur te ontzien.

Het project Het Groene Strand uitdragen en mensen overtuigen van de noodzaak ervan, zie ik als een belangrijke taak.” Het Groene Strand is een samenwerking tussen Stichting Duinbehoud, Landschap Noord-Holland (LandschappenNL), IVN Natuureducatie, de Vogelbescherming en Stichting Anemoon om de natuur en natuurbeleving terug te brengen op de Nederlandse stranden. Het Groene Strand is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van de Nationale Postcode Loterij.

Formule 1 rampzalig voor de natuur

Formule 1 rampzalig voor de natuur

Circuit Zandvoort
Circuit Zandvoort

Effect Formule 1 veel groter dan gedacht

Het effect van de Formule 1-race van Zandvoort op de natuur in het naastliggende duingebied is veel groter dan tot voor kort werd aangenomen. Dat blijkt uit de nieuwste berekeningen van de stikstofdepositie van de raceactiviteiten op het Circuit van Zandvoort. De berekeningen zijn uitgevoerd door bureau Apollon-milieu in opdracht van de natuurorganisaties Stichting Duinbehoud, Rust bij de Kust en Mobilisation for the Environment.

Stikstofberekeningen kloppen niet

De natuurorganisaties waren al eerder bij de rechtbank Noord-Holland in beroep gegaan tegen de natuurvergunning voor de Formule 1 in Zandvoort. Tijdens de beroepszaak uitten zij hun bedenkingen bij de stikstofberekeningen van het Circuit Park Zandvoort. Die berekeningen laten zien dat er met de komst van de Formule 1 minder stikstof neerkomt in het duingebied dan in de oude situatie.

Voor de provincie Noord-Holland was de veronderstelde afname van de stikstofdepositie reden om een vergunning af te geven aan het Circuit Park Zandvoort. De natuurorganisaties plaatsten echter grote vraagtekens bij de berekeningen, omdat Formule 1-raceauto’s bekendstaan om hun hoge stikstofuitstoot.

Veel te hoge stikstofdepositie

Uit de nieuwe berekeningen van Apollon-milieu blijkt dat voor de stikstofuitstoot van Formule 1-raceauto’s onjuiste getallen zijn gebruikt. Er is gerekend met de uitstoot van Amerikaanse auto’s uit de jaren 50. De raceauto’s van nu rijden sneller en hebben een groter motorvermogen. Daardoor hebben ze een veel hogere uitstoot van stikstof. De berekeningen van Apollon-milieu laten zien dat de stikstofdepositie op het duingebied niet afneemt, maar jaarlijks kan toenemen met meer dan 20 mol per hectare. Dit is een toename van meer dan 15% ten opzichte van de huidige situatie. Voor het duingebied, dat nu al last heeft van een veel te hoge stikstofdepositie, is dat desastreus. De biodiversiteit in het gebied gaat nog verder achteruit.

Rechtbank aan zet

De natuurorganisaties hebben het rapport van Apollon-milieu toegevoegd aan het dossier in de lopende beroepszaak bij de rechtbank Noord-Holland. De rechtbank moet beoordelen welke van de twee berekeningen het best de realiteit weergeeft. Zie onderstaande linkjes voor de Aeriusberekening Apollon & de samenvatting van het rapport:

Bouw strandhuisjes Kijkduin schadelijk voor natuur

Bouw strandhuisjes Kijkduin schadelijk voor natuur

Strandhuisjes bij Kijkduin door Gerard Stolk
Strandhuisjes bij Kijkduin door Gerard Stolk

Schadelijke voorbereidingen in de duinen

In de afgelopen weken zijn in de duinen van het Zuiderstrand bij Kijkduin voorbereidingen getroffen voor het plaatsen van 40 strandhuisjes. Natuurorganisaties constateren dat de werkzaamheden schadelijk zijn voor de natuur en niet stroken met eerder afgegeven vergunningen. Natuurmonumenten, Stichting Duinbehoud, AVN, het Zuid-Hollands Landschap en de Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland vinden dat gemeente Den Haag niet op deze manier met de kwetsbare natuur in de kuststrook mag omgaan. Daarom hebben zij een handhavingsverzoek ingediend bij zowel de gemeente als de provincie en het Hoogheemraadschap van Delfland.

Pilot strandhuisjes

De bouw van de houten strandhuisjes heeft een wezenlijke impact op de natuurontwikkeling in het duingebied en hoewel de pilot met de strandhuisjes met nog eens vijf jaar is verlengd, moet vergunde activiteit wel op de juiste wijze worden uitgevoerd. Er is op grote schaal met zand geschoven, zowel op het strand als in de duinen langs de duinvoet, waardoor de natuurlijke aangroeimogelijkheid voor stuifzand is verdwenen. Dit is een aantasting van de beschermende functie en opbouw van het duin.

Dynamiek in de kuststrook

Ook vallen deze uitgevoerde werkzaamheden niet te rijmen met de status van het gebied als onderdeel van het Natuur Netwerk Nederland (NNN). Een belangrijk kenmerk voor dit deel van het NNN is, dat er ruimte is voor natuurlijke dynamiek in de kuststrook. Het grootschalig verplaatsen van zand en het afgraven van de duinvoet is hiervoor bijzonder nadelig.

Kwetsbaar natuurgebied

De gezamenlijke natuurorganisaties wijzen erop dat het in de context van nieuwe wetgeving en klimaatverandering van groot belang is om kwetsbare en als zodanig aanwezen natuurgebieden te beschermen. Zij zien de reactie van de gemeente, provincie en het Hoogheemraadschap op het handhavingsverzoek graag spoedig tegemoet.

Met je hond naar de kust? Zo houd je rekening met de natuur.

Met je hond naar de kust? Zo houd je rekening met de natuur.

Wandelaar met hond in de duinen door Philo van Lenning.
Wandelaar met hond in de duinen door Philo van Lenning.

Ga je graag met je hond een wandeling in de duinen of op het strand maken? Let dan de komende tijd extra goed op de voorschriften in het gebied dat je bezoekt. Op 15 maart startte namelijk het jaarlijkse broedseizoen. Kustvogels zoals de strandplevier, scholekster en bergeend zijn begonnen aan de bouw van hun nesten. Ze zijn nu extra gevoelig voor verstoring door honden. Welke verstoring kunnen honden veroorzaken? En wat kun je als hondenbezitter om die verstoring te beperken?

Kostbare energie

Honden die loslopen buiten de paden volgen geen vaste route, maar rennen kriskras door het gebied. Vogels en andere wilde dieren, zoals konijnen en reeën, ervaren de honden daardoor als een bedreiging. Ze slaan op de vlucht, op zoek naar een verstopplek op veilige afstand. Daarbij verspillen ze kostbare energie die ze nodig hebben voor het zoeken naar voedsel of – bij vogels – voor het broeden. Worden dieren te vaak verstoord, dan kunnen ze het gebied zelfs definitief verlaten. Zeker in open gebieden zoals de duinen speelt dat probleem. Dieren kunnen zich daar moeilijk verstoppen doordat er weinig goede schuilplaatsen zijn.

Hondenpoep

Honden kunnen ook op een andere manier voor overlast zorgen: via hun poep. Die bevat ziekteverwekkers voor mens en dier, bijvoorbeeld salmonella en parasitaire wormen. Ook zitten er nitraten en fosfaten in. Komen er te veel van die voedingsstoffen in de bodem, dan rukken brandnetels en andere snelgroeiende planten op. Die drukken andere planten weg, waardoor de biodiversiteit afneemt.

Wandelen door de duinen door Harry Schuitemaker
Wandelen door de duinen door Harry Schuitemaker

Tips

Ga je met je hond wandelen in het kustgebied, dan kun je het volgende doen om rekening te houden met de natuur:

  • Houd je aan de aanwijzingen op de borden.
  • Houd je hond aan de lijn. Er zijn vaak aangewezen losloopgebieden waar je hond wel vrij mag rondlopen.
  • Blijf op de paden binnen de opengestelde gebieden.
  • Ruim hondenpoep op.

Namens de natuur: hartelijk dank!

0
    0
    Winkelmand
    Winkelmand is leegVerder winkelen