PWN: binnenduinrand beter verbinden met de duinen.

PWN: binnenduinrand beter verbinden met de duinen.

Castricum polder door Anky Woudstra
Castricum polder door Anky Woudstra

De binnenduinrand van Noord Kennemerland beter verbinden met de duinen om de natuur weerbaarder te maken, de drinkwaterbuffer te vergroten en de druk van recreatie beter te spreiden. Dat is de kern van de visie van drinkwaterbedrijf PWN.

Ecologische verbindingszondes

Door het vergroten van het gebied als waterbuffer kan worden voldaan aan de stijgende vraag naar drinkwater. De duinen krijgen zo een sponsfunctie: opslag van water in natte tijden en afgifte bij droogte. Om de duinen weerbaarder te maken tegen de klimaatveranderingen en stikstofbelasting, pleit PWN voor ecologische verbindingszones en natuurvriendelijke land- en tuinbouw in de binnenduinrand. Door het verbeteren van de wandel- en fietsinfrastructuur en voorzieningen voor dagrecreatie in de binnenduinrand wil PWN de duinen ontlasten van de toenemende recreatiedruk.

Binnenduinrandvisie van Duinbehoud

Binnenduinrand Schoorl door Andre van der Leij
Binnenduinrand Schoorl door Andre van der Leij

Op uitnodiging van de kustgemeenten in Noord-Kennemerland hebben de Duinbehoud-consulenten al eerder een visie gepresenteerd over de binnenduinrand en de bedreigingen en kansen in kaart gebracht. Ook zij signaleren mogelijkheden om de landschappelijke en ecologische verbindingen tussen binnenduinrand en de duinen te versterken, bijvoorbeeld door uitkoop van agrarische bedrijven en schaalverkleining. Concentratie van nieuwbouw in bestaande locaties is ook belangrijk om het binnenduinlandschap te behoeden voor aantasting.

Kijk hier een filmpje over de binnenduinrandvisie van PWN: https://pwn.bbvms.com/view/pwn_drupal/4183958.html

Is het Tessel of Texel?

Is het Tessel of Texel?

Schapen op de dijk van texel - Erika van der Velde
Schapen op de dijk van Texel door Erika van der Velde

Het maakt niet uit hoe je Texel uitspreekt: verstaan doen ze het wel op het grootste en meest zuidelijke Waddeneiland. De naam is waarschijnlijk ooit afgeleid van het Germaanse woord tehswa, wat “rechts” of “zuidelijk” betekent. In 772/776 werd het zelfs Tesla genoemd. Tegenwoordig is dit een elektrische auto. Al in 8000 tot 4500 voor Chr. zijn de eerste menselijke sporen op Texel gevonden. Texel heeft dus een lange geschiedenis.

Natuur, natuur en nog eens natuur.

Zeewolfsmelk en blauwe zeedistel hors door Sytske Dijksen, foto Fitis
De Hors door Sytske Dijksen,

Behalve een lange geschiedenis heeft Texel ook veel schapen en … een prachtige natuur. Het landschap op Texel is rijk en afwisselend. Het heeft duinen, polders, hele brede witte zandstranden (Bonaire is er niks bij) en graslanden. Maar ook heide, bos, moerassen, duinvalleien en kwelders. En in het zuiden zelfs bollenvelden. Het hele duingebied van Texel, van de Hors tot aan de vuurtoren in het Noorden vormt het Nationaal Park Duinen van Texel.

Vele soorten vogels

In het voorjaar broeden er vooral in de duingebieden ongeveer 80 verschillende vogelsoorten, maar in totaal zijn zo’n 300 soorten op Texel waargenomen. Je ziet er dan ook veel vogelaars. Texel ligt op de hoek van Europa en kent hierdoor geen vossen of andere predatoren voor vogels. En omdat het aan de Wadden ligt, is het een knooppunt van ontelbare trekvogels: het ligt op diverse trekroutes.

Zwerm bonte Strandlopers door Sytske Dijksen
Zwerm bonte Strandlopers door Sytske Dijksen

Van Groenland, Canada, via Texel naar Afrika of Siberië, van Siberië via Texel naar IJsland of verder. Op Texel zijn o.a. de Rotganzen, die hier overwinteren en half mei weer vertrekken om in Siberië, waar het enkele maanden zomer is, te broeden. Ook zijn er jaarlijkse zeer grote broedkoloniën van o.a. Grote Stern (bij Wagejot) of Zilvermeeuwen (Westerduinen).
Ook zien we het Hermelijntje, Bruine Rat en diverse muizensoorten. Dit maakt het voor grondbroeders een aantrekkelijke plek om te broeden, mits de rust niet wordt verstoord.

Flora

Anjers zeepostelein - Sytske Dijkstra, foto Fitis
Anjers zeepostelein door Sytske Dijkstra

Vanwege de vele landschapstypen en grondsoorten is er een grote verscheidenheid aan flora: van bijzondere (korst)mossen, planten die van kalkrijke of juist kalkarme grond houden, tot aan zeewieren, brakwaterdieren/planten en zoetwaterbeestjes. De Mokbaai is het begin van de Waddenzee: deze valt droog en trekt dus veel vogels aan die zich tegoed doen aan waterdieren, schelpdieren en wadwormen.


Een dagje erop uit

Je kunt gemakkelijk meerdere dagen vullen op Texel. Maar als je maar 1 dag hebt, is Texel ook prima te doen. Je krijgt een mooie indruk van het natuurrijke Texel als je de wandelroute meteen vanaf de Teso boot doet. Je kunt deze route ook per fiets doen, maar dan mis je wel de schapendijk. Je laat de auto in Den Helder staan (gratis parkeren). Koop een kaartje van 2 euro (retour) en je minivakantie begint al op de boot. Tip: zorg voor je proviand. De eetgelegenheden zijn schaars, zeker in dit Corona tijdperk. En vergeet je verrekijker niet.

De route tot paviljoen 9 ( 3 a 4 uur)

Vanaf de boot (lopend) ga je direct naar links, langs de Mokbaai. Daar loopt een wandelroute (NoordHollandPad), volg de dijk/het duin. Je loopt over heerlijk rustige paden soms dwars tussen de schapen, je gaat door een schapenhekje (dus geen fietsers); volg het pad verder (met markering van NH-pad). Op een geven moment boven op de dijk tussen de schapen heb je rechts een schitterend uitzicht op Den Hoorn met spitse kerkpunt en links de grote Mokbaai (MOK= militaire opleidingskamp, kazerne van Mariniers).

Den Hoorn, Texel door Paul van der Velde
Den Hoorn, Texel door Paul van der Velde

Deze zie je liggen aan overkant met hun eigen haventje. Je volgt het pad totdat je bij Mokweg uitkomt (kijk af en toe op je Google Maps), dan onderlangs de Mokbaai volgen over het NH pad.
Er staat op de Mokweg bij uitkijkpunt De Geul een ‘schaftkeet’ van Staatsbosbeheer, die tot het einde van de zomer bemand is door 2 vrijwilligers. Zij vinden het leuk om voorbijgangers iets te vertellen over natuur en kun je met hun telescoopkijker de vogels van afstand te bestuderen.
Einde van het pad gaat omhoog: je bent nu bij de parkeerplaats Mokweg, ingang Horsmeertjes. Volg dat pad (bekijk de kaart: tussen beide Horsmeertjes loop je over een verhard stuk weg (fietsers moeten lopen en aan het einde afstappen).

Ga zeker even naar Vogeluitkijkpunt “De Waterral” aan je rechterhand. Hier heb je een fantastisch uitzicht over de duinen en over het Westelijk Horsmeertje. Let op: hier zijn waarschijnlijk veel vogelaars: laat deze fanatiekelingen liever met rust. Zij zijn vaak in opperste concentratie. Als je het durft … kun je voorzichtig vragen naar wat er zoal te zien is en misschien mag je wel even door een kijker vogelen. Als je weer terug bent op de verharde “weg”, ga naar rechts, en loop dan richting het Zuiden (volg de gele paaltjes route) een stukje langs het Oostelijk Horsmeertje.

Meer en duinen van texel -door Erika van der Velden
Meer en duinen van Texel door Erika van der Velde

Neem dan het eerste wandelpad rechtsaf: de blauwe paaltjes route. Dit is een grote duinvallei. Blijf op de paden, want er groeien zeldzame planten zoals het duinviooltje en kandelaartje! Met een beetje geluk zie je ook de duinparelmoervlinder en de blauwborst. Loop door tot een bankje waar je een prachtig uitzicht hebt over de vallei. Als het bankje vrij is… geniet van het uitzicht en alle natuurgeluiden. Vervolg het pad richting het westen, rechtdoor dus. Je komt op een T-splitsing, daar ga je naar rechts en volgde gele paaltjes routerichting zee. In deze duinvallei zie je veel zilvermeeuwen. Geniet ervan: het is een van de laatste broedkolonies van Nederland voor deze vogel.

Let op!: met name het laatste stuk is pittig. Je moet namelijk dwars door de duinen. heuvel op en af. Maar dan kom je bij de zee! Hier neem je een pauze. Als je uitgerust bent, loop je door tot aan de vloedlijn en ga richting het noorden, dus rechts af. Na een half uur kom je paviljoen ‘Paal 9’ tegen. Hier hebben ze lekker ijs en patat!. Daar ben je dan wel aan toe. Op dit punt zijn er minimaal 3 uren verstreken. Je kunt er voor kiezen om via het fietspad naar Den Hoorn te lopen: een prachtig schilderachtig dorpje met veel kunstenaars en galerieën. En natuurlijk ook cafe’s met terrasjes. Bestel hier een Texels Skuumkoppe of een Texels Eyerlander. Dit is een mooie afsluiting van een prachtige wandeltocht. Na zo’n 4 uur lopen én een biertje ga je op een relaxte manier weer naar de boot met de Texelhopper  

Tot Texel!

Duinconsulent Marcel met schaap, Texel door Erika van der Velde
Duinconsulent Marcel met schaap, Texel door Marcel Wijnalda

Deze tocht is door de Duinconsulent Marcel Wijnalda samengesteld. Onze vrijwilliger Erika van der Velde heeft de route met veel plezier gelopen. “Het is een aanrader, en Marcel… volgende keer een route door de Slufter? Ik loop hem graag.”

Marcel geeft verschillende excursies om Texel op zijn mooist te beleven. Interesse? Voor het excursie aanbod klik dan hier.


Natuur Schoorlse Duinen herstelt zich goed

Natuur Schoorlse Duinen herstelt zich goed

Buntgrasduin met zandblauwtje door Theo Baas
Buntgrasduin met zandblauwtje door Theo Baas

Snel herstel Schoorlse Duinen

Tien jaar jaar de grote branden zijn De Schoorlse Duinen veranderd in een afwisselend natuurlandschap. Nieuwe planten en dieren, waaronder de streng beschermde rugstreeppad, vestigden zich in het gebied. Stichting Duinbehoud is blij met dit snelle herstel.

Duinbranden

Schoorl Mariavlakte door Theo Baas
Schoorl Mariavlakte door Theo Baas

Tussen 2009 en 2011 woedden enkele duinbranden in de Schoorlse Duinen. Een gebied van 270 hectare werd getroffen, waaronder stukken naaldbos, loofbos en heide.

Na de branden heeft Staatsbosbeheer de Schoorlse Duinen ontwikkelt tot een gevarieerd landschap met droog duingrasland, natte valleien, heiden, meren en poelen. In 2016 begonnen de herstelwerkzaamheden, waarbij het verbrande naaldhout werd verwijderd en sommige valleien zijn geplagd om ze natter te laten worden. Daarna gaf zandverstuiving het gebied verder vorm.

Buntgras en zandblauwtje

De kale zandvlakten zijn inmiddels begroeid met plantensoorten die passen bij het gewenste duingrasland, zoals buntgras, zandzegge, schapenzuring en zandblauwtje. In de vochtige delen ontstaan heidegebieden met kenmerkende planten, waaronder dopheide en de vleesetende ronde zonnedauw. In de poelen komt het oeverkruid voor, een zeldzame plant van voedselarme vennen en duinmeertjes.

Bruine kikkers, rugstreeppadden en libellen gebruiken de poelen om hun eieren af te zetten. De bloemrijke duingraslanden zullen nieuwe vlindersoorten lokken, zo is de verwachting. Boomleeuweriken, nachtzwaluwen en zandhagedissen profiteren al van het afwisselende landschap met open duinen.

Bruine kikker
Bruine kikker

Toename soorten kenmerkend voor kalkarme duinen

Consulent Theo Baas van Stichting Duinbehoud voor de regio Bergen, Egmond en Schoorl is enthousiast over de veranderingen: ‘Binnen een tijdsbestek van tien jaar zijn soorten die kenmerkend zijn voor kalkarme duinen duidelijk toegenomen. Dit project laat zien dat de omvorming van naaldbos naar een open duingebied heel bijzondere natuur kan opleveren. We zijn benieuwd naar de verdere ontwikkelingen en houden het nauwlettend in de gaten.’

Reimer Bekius: Strijdbare activist voor de duinen

Reimer Bekius: Strijdbare activist voor de duinen

Reimer Bekius
Reimer Bekius

Reimer Bekius geeft het stokje over

Het grondwaterpeil in de Grafelijkheidsduinen weer op het niveau van rond 1900 en de terugkeer van oorspronkelijke duinvegetatie. Reimer Bekius maakt bij zijn afzwaaien als duinconsulent de balans op. Maar hij telt niet uitsluitend de zegeningen. “Als actievoerder heb je ook te maken met frustratie, als je minder succes hebt dan gehoopt.”

Strijdbare activist voor de duinen, 45 jaar lang

Als docent biologie droeg Reimer 33 jaar lang kennis van en interesse voor de natuur over aan Helderse middelbare scholieren. Het leven buiten de schoolmuren speelde zich vooral af in de duinen. Met een scherp oog hield hij als consulent van de Stichting Duinbehoud 45 jaar lang de duinnatuur in de gaten, van de Huisduinen tot en met de Noordduinen bij Julianadorp. Grote veranderingen voltrokken zich, zoals het staken van de waterwinning en het afgraven van de stikstofrijke bovenlaag van de bodem in de Grafelijkheidsduinen. “Vegetatie die thuishoort in de duinen, is daardoor teruggekeerd”, aldus Reimer. “En het grondwater staat nu weer op hetzelfde peil als in 1900.”

Unieke populatie tapuiten

Tapuit door Adriaan Dijksen, Foto Fitis
Tapuit door Adriaan Dijksen, Foto Fitis

Opmerkelijk in de Grafelijksheids- en Noordduinen is de aanwezigheid van de tapuit. Nergens in Nederland vind je zoveel broedparen van deze zeldzame vogel. Het is de ‘bijvangst’ van het ontplaggen en begrazen. Dat heeft een open, zanderig duinlandschap opgeleverd, waar konijnen goed gedijen. En ook de tapuit, want die broedt in konijnenholen. De populatie is zelfs gegroeid. Dit is uniek in Nederland.

Strijd tegen lichtvervuiling

Als duinconsulent heeft Reimer zich vooral toegelegd op actievoeren, onder andere tegen lichtvervuiling in de natuur. Met succes. Stonden aanvankelijk álle strandopgangen op de nominatie om te worden verlicht, dat is uiteindelijk beperkt gebleven tot de opgang bij Julianadorp.

Tennisbaanverlichting tegenhouden aan de rand van de duinen in Julianadorp is niet gelukt. En dat knaagt nog steeds. “Vooral de vleermuis is er de dupe van. Dergelijke verstorende verlichting aan de rand van een natuurgebied is niet meer van deze tijd. De minder plezierige kant van actievoeren is wanneer je niet bereikt waarop je had gehoopt.”

Samen optrekken

Wat tientallen jaren knokken voor de duinen heeft opgeleverd? Reimer: “De kracht van Stichting Duinbehoud ligt in het gezamenlijk optrekken met andere natuur- en milieuorganisaties waardoor drinkwaterwinning in de duinen is gestaakt of nu gebeurt op een natuurvriendelijke manier. En de stikstofoverlast staat nu echt op de agenda bij beleidsmakers.”

Marcel Wijnalda
Marcel Wijnalda

Nieuw in de Helderse duinen: Marcel Wijnalda

Texel is zijn basis, maar met een been staat Marcel Wijnalda op het vaste land van Den Helder, waar hij werkt voor duurzaamheidscentrum de Helderse Vallei. Hij volgt Reimer Bekius op als consulent van de Stichting Duinbehoud. Als vrijwillige boswachter van Natuurmonumenten, natuurgids van IVN, Texelgids (‘Txgids’) en Werelderfgoedgids voor de Waddenvereniging, stroomt zout water door Marcels aderen. Zijn verleden als onderwijzer zet hij in voor natuureducatie. Marcel: “Daar ligt voor mij als duinconsulent een taak. Recreatie in goede banen leiden beschouw ik als een speerpunt. Het eist zijn deel op in onze natuur en is nauwelijks terug te dringen. Maar we kunnen recreatie wel in goede banen leiden en bezoekers ervan overtuigen de natuur te ontzien.

Het project Het Groene Strand uitdragen en mensen overtuigen van de noodzaak ervan, zie ik als een belangrijke taak.” Het Groene Strand is een samenwerking tussen Stichting Duinbehoud, Landschap Noord-Holland (LandschappenNL), IVN Natuureducatie, de Vogelbescherming en Stichting Anemoon om de natuur en natuurbeleving terug te brengen op de Nederlandse stranden. Het Groene Strand is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van de Nationale Postcode Loterij.

Formule 1 rampzalig voor de natuur

Formule 1 rampzalig voor de natuur

Circuit Zandvoort
Circuit Zandvoort

Effect Formule 1 veel groter dan gedacht

Het effect van de Formule 1-race van Zandvoort op de natuur in het naastliggende duingebied is veel groter dan tot voor kort werd aangenomen. Dat blijkt uit de nieuwste berekeningen van de stikstofdepositie van de raceactiviteiten op het Circuit van Zandvoort. De berekeningen zijn uitgevoerd door bureau Apollon-milieu in opdracht van de natuurorganisaties Stichting Duinbehoud, Rust bij de Kust en Mobilisation for the Environment.

Stikstofberekeningen kloppen niet

De natuurorganisaties waren al eerder bij de rechtbank Noord-Holland in beroep gegaan tegen de natuurvergunning voor de Formule 1 in Zandvoort. Tijdens de beroepszaak uitten zij hun bedenkingen bij de stikstofberekeningen van het Circuit Park Zandvoort. Die berekeningen laten zien dat er met de komst van de Formule 1 minder stikstof neerkomt in het duingebied dan in de oude situatie.

Voor de provincie Noord-Holland was de veronderstelde afname van de stikstofdepositie reden om een vergunning af te geven aan het Circuit Park Zandvoort. De natuurorganisaties plaatsten echter grote vraagtekens bij de berekeningen, omdat Formule 1-raceauto’s bekendstaan om hun hoge stikstofuitstoot.

Veel te hoge stikstofdepositie

Uit de nieuwe berekeningen van Apollon-milieu blijkt dat voor de stikstofuitstoot van Formule 1-raceauto’s onjuiste getallen zijn gebruikt. Er is gerekend met de uitstoot van Amerikaanse auto’s uit de jaren 50. De raceauto’s van nu rijden sneller en hebben een groter motorvermogen. Daardoor hebben ze een veel hogere uitstoot van stikstof. De berekeningen van Apollon-milieu laten zien dat de stikstofdepositie op het duingebied niet afneemt, maar jaarlijks kan toenemen met meer dan 20 mol per hectare. Dit is een toename van meer dan 15% ten opzichte van de huidige situatie. Voor het duingebied, dat nu al last heeft van een veel te hoge stikstofdepositie, is dat desastreus. De biodiversiteit in het gebied gaat nog verder achteruit.

Rechtbank aan zet

De natuurorganisaties hebben het rapport van Apollon-milieu toegevoegd aan het dossier in de lopende beroepszaak bij de rechtbank Noord-Holland. De rechtbank moet beoordelen welke van de twee berekeningen het best de realiteit weergeeft. Zie onderstaande linkjes voor de Aeriusberekening Apollon & de samenvatting van het rapport:

0
    0
    Winkelmand
    Winkelmand is leegVerder winkelen