Reimer Bekius: Strijdbare activist voor de duinen

Reimer Bekius: Strijdbare activist voor de duinen

Reimer Bekius
Reimer Bekius

Reimer Bekius geeft het stokje over

Het grondwaterpeil in de Grafelijkheidsduinen weer op het niveau van rond 1900 en de terugkeer van oorspronkelijke duinvegetatie. Reimer Bekius maakt bij zijn afzwaaien als duinconsulent de balans op. Maar hij telt niet uitsluitend de zegeningen. “Als actievoerder heb je ook te maken met frustratie, als je minder succes hebt dan gehoopt.”

Strijdbare activist voor de duinen, 45 jaar lang

Als docent biologie droeg Reimer 33 jaar lang kennis van en interesse voor de natuur over aan Helderse middelbare scholieren. Het leven buiten de schoolmuren speelde zich vooral af in de duinen. Met een scherp oog hield hij als consulent van de Stichting Duinbehoud 45 jaar lang de duinnatuur in de gaten, van de Huisduinen tot en met de Noordduinen bij Julianadorp. Grote veranderingen voltrokken zich, zoals het staken van de waterwinning en het afgraven van de stikstofrijke bovenlaag van de bodem in de Grafelijkheidsduinen. “Vegetatie die thuishoort in de duinen, is daardoor teruggekeerd”, aldus Reimer. “En het grondwater staat nu weer op hetzelfde peil als in 1900.”

Unieke populatie tapuiten

Tapuit door Adriaan Dijksen, Foto Fitis
Tapuit door Adriaan Dijksen, Foto Fitis

Opmerkelijk in de Grafelijksheids- en Noordduinen is de aanwezigheid van de tapuit. Nergens in Nederland vind je zoveel broedparen van deze zeldzame vogel. Het is de ‘bijvangst’ van het ontplaggen en begrazen. Dat heeft een open, zanderig duinlandschap opgeleverd, waar konijnen goed gedijen. En ook de tapuit, want die broedt in konijnenholen. De populatie is zelfs gegroeid. Dit is uniek in Nederland.

Strijd tegen lichtvervuiling

Als duinconsulent heeft Reimer zich vooral toegelegd op actievoeren, onder andere tegen lichtvervuiling in de natuur. Met succes. Stonden aanvankelijk álle strandopgangen op de nominatie om te worden verlicht, dat is uiteindelijk beperkt gebleven tot de opgang bij Julianadorp.

Tennisbaanverlichting tegenhouden aan de rand van de duinen in Julianadorp is niet gelukt. En dat knaagt nog steeds. “Vooral de vleermuis is er de dupe van. Dergelijke verstorende verlichting aan de rand van een natuurgebied is niet meer van deze tijd. De minder plezierige kant van actievoeren is wanneer je niet bereikt waarop je had gehoopt.”

Samen optrekken

Wat tientallen jaren knokken voor de duinen heeft opgeleverd? Reimer: “De kracht van Stichting Duinbehoud ligt in het gezamenlijk optrekken met andere natuur- en milieuorganisaties waardoor drinkwaterwinning in de duinen is gestaakt of nu gebeurt op een natuurvriendelijke manier. En de stikstofoverlast staat nu echt op de agenda bij beleidsmakers.”

Marcel Wijnalda
Marcel Wijnalda

Nieuw in de Helderse duinen: Marcel Wijnalda

Texel is zijn basis, maar met een been staat Marcel Wijnalda op het vaste land van Den Helder, waar hij werkt voor duurzaamheidscentrum de Helderse Vallei. Hij volgt Reimer Bekius op als consulent van de Stichting Duinbehoud. Als vrijwillige boswachter van Natuurmonumenten, natuurgids van IVN, Texelgids (‘Txgids’) en Werelderfgoedgids voor de Waddenvereniging, stroomt zout water door Marcels aderen. Zijn verleden als onderwijzer zet hij in voor natuureducatie. Marcel: “Daar ligt voor mij als duinconsulent een taak. Recreatie in goede banen leiden beschouw ik als een speerpunt. Het eist zijn deel op in onze natuur en is nauwelijks terug te dringen. Maar we kunnen recreatie wel in goede banen leiden en bezoekers ervan overtuigen de natuur te ontzien.

Het project Het Groene Strand uitdragen en mensen overtuigen van de noodzaak ervan, zie ik als een belangrijke taak.” Het Groene Strand is een samenwerking tussen Stichting Duinbehoud, Landschap Noord-Holland (LandschappenNL), IVN Natuureducatie, de Vogelbescherming en Stichting Anemoon om de natuur en natuurbeleving terug te brengen op de Nederlandse stranden. Het Groene Strand is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van de Nationale Postcode Loterij.

Formule 1 rampzalig voor de natuur

Formule 1 rampzalig voor de natuur

Circuit Zandvoort
Circuit Zandvoort

Effect Formule 1 veel groter dan gedacht

Het effect van de Formule 1-race van Zandvoort op de natuur in het naastliggende duingebied is veel groter dan tot voor kort werd aangenomen. Dat blijkt uit de nieuwste berekeningen van de stikstofdepositie van de raceactiviteiten op het Circuit van Zandvoort. De berekeningen zijn uitgevoerd door bureau Apollon-milieu in opdracht van de natuurorganisaties Stichting Duinbehoud, Rust bij de Kust en Mobilisation for the Environment.

Stikstofberekeningen kloppen niet

De natuurorganisaties waren al eerder bij de rechtbank Noord-Holland in beroep gegaan tegen de natuurvergunning voor de Formule 1 in Zandvoort. Tijdens de beroepszaak uitten zij hun bedenkingen bij de stikstofberekeningen van het Circuit Park Zandvoort. Die berekeningen laten zien dat er met de komst van de Formule 1 minder stikstof neerkomt in het duingebied dan in de oude situatie.

Voor de provincie Noord-Holland was de veronderstelde afname van de stikstofdepositie reden om een vergunning af te geven aan het Circuit Park Zandvoort. De natuurorganisaties plaatsten echter grote vraagtekens bij de berekeningen, omdat Formule 1-raceauto’s bekendstaan om hun hoge stikstofuitstoot.

Veel te hoge stikstofdepositie

Uit de nieuwe berekeningen van Apollon-milieu blijkt dat voor de stikstofuitstoot van Formule 1-raceauto’s onjuiste getallen zijn gebruikt. Er is gerekend met de uitstoot van Amerikaanse auto’s uit de jaren 50. De raceauto’s van nu rijden sneller en hebben een groter motorvermogen. Daardoor hebben ze een veel hogere uitstoot van stikstof. De berekeningen van Apollon-milieu laten zien dat de stikstofdepositie op het duingebied niet afneemt, maar jaarlijks kan toenemen met meer dan 20 mol per hectare. Dit is een toename van meer dan 15% ten opzichte van de huidige situatie. Voor het duingebied, dat nu al last heeft van een veel te hoge stikstofdepositie, is dat desastreus. De biodiversiteit in het gebied gaat nog verder achteruit.

Rechtbank aan zet

De natuurorganisaties hebben het rapport van Apollon-milieu toegevoegd aan het dossier in de lopende beroepszaak bij de rechtbank Noord-Holland. De rechtbank moet beoordelen welke van de twee berekeningen het best de realiteit weergeeft. Zie onderstaande linkjes voor de Aeriusberekening Apollon & de samenvatting van het rapport:

Met je hond naar de kust? Zo houd je rekening met de natuur.

Met je hond naar de kust? Zo houd je rekening met de natuur.

Wandelaar met hond in de duinen door Philo van Lenning.
Wandelaar met hond in de duinen door Philo van Lenning.

Ga je graag met je hond een wandeling in de duinen of op het strand maken? Let dan de komende tijd extra goed op de voorschriften in het gebied dat je bezoekt. Op 15 maart startte namelijk het jaarlijkse broedseizoen. Kustvogels zoals de strandplevier, scholekster en bergeend zijn begonnen aan de bouw van hun nesten. Ze zijn nu extra gevoelig voor verstoring door honden. Welke verstoring kunnen honden veroorzaken? En wat kun je als hondenbezitter om die verstoring te beperken?

Kostbare energie

Honden die loslopen buiten de paden volgen geen vaste route, maar rennen kriskras door het gebied. Vogels en andere wilde dieren, zoals konijnen en reeën, ervaren de honden daardoor als een bedreiging. Ze slaan op de vlucht, op zoek naar een verstopplek op veilige afstand. Daarbij verspillen ze kostbare energie die ze nodig hebben voor het zoeken naar voedsel of – bij vogels – voor het broeden. Worden dieren te vaak verstoord, dan kunnen ze het gebied zelfs definitief verlaten. Zeker in open gebieden zoals de duinen speelt dat probleem. Dieren kunnen zich daar moeilijk verstoppen doordat er weinig goede schuilplaatsen zijn.

Hondenpoep

Honden kunnen ook op een andere manier voor overlast zorgen: via hun poep. Die bevat ziekteverwekkers voor mens en dier, bijvoorbeeld salmonella en parasitaire wormen. Ook zitten er nitraten en fosfaten in. Komen er te veel van die voedingsstoffen in de bodem, dan rukken brandnetels en andere snelgroeiende planten op. Die drukken andere planten weg, waardoor de biodiversiteit afneemt.

Wandelen door de duinen door Harry Schuitemaker
Wandelen door de duinen door Harry Schuitemaker

Tips

Ga je met je hond wandelen in het kustgebied, dan kun je het volgende doen om rekening te houden met de natuur:

  • Houd je aan de aanwijzingen op de borden.
  • Houd je hond aan de lijn. Er zijn vaak aangewezen losloopgebieden waar je hond wel vrij mag rondlopen.
  • Blijf op de paden binnen de opengestelde gebieden.
  • Ruim hondenpoep op.

Namens de natuur: hartelijk dank!

Kennemerduinen in top 5 Lawaaiigste Stiltegebieden van Nederland: radiootje mag niet, raceauto wel

Kennemerduinen in top 5 Lawaaiigste Stiltegebieden van Nederland: radiootje mag niet, raceauto wel

Kennemerduinen door Ronald van Wijk

De Kennemerduinen maken een goede kans te worden uitgeroepen als Lawaaiigste Stiltegebied van Nederland. Geen wonder, met een racecircuit naast de deur. Wilt u het “Lawaaiigste Stiltegebied van Nederland” nomineren? Klik hier!

Stiltegebieden ernstig bedreigd

Meer dan honderd stiltegebieden telt Nederland. Daarbinnen mag je niets doen dat de rust voor mens en dier verstoort. Een radiootje aanzetten is al verboden. Maar over wat er daarbuiten gebeurt, zegt de wet niets. Stiltegebieden worden dus vaak ernstig bedreigd en zelfs opgeheven.

Ook het stiltegebied van de Kennemerduinen ten noorden van de Zeeweg is lang niet altijd rustig. Dat komt door Tata Steel in Velsen-Noord, maar vooral door Circuit Zandvoort. Behalve vogelzang en ritselende blaadjes, hoor je in het stiltegebied ook vaak motorgeluiden. Niet per se keihard – ook volgens critici komt het motorlawaai niet altijd boven een stevige windvlaag uit. Maar wel heel irritant voor wie er niet op zit te wachten.

Kennemerduinen

De Kennemerduinen zijn dan ook een grote kanshebber in de landelijke wedstrijd Lawaaiigste Stiltegebied van Nederland. Voor deze ’eretitel’ zijn zijn tot nu toe 45 gebieden genomineerd, en de Kennemerduinen hebben het daarbinnen tot de top 5 geschopt. Dat meldt de organisator, de Nederlandse Federatie Omgevingslawaai Motorvoertuigen. Hierin hebben zich tientallen actiegroepen tegen voertuigenlawaai verenigd, ook vijf groepen uit Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort.

Slechte dempers

Stiltegebieden zijn op de eerste plaats bedoeld om voor mensen rust te creëren. Vervelend dus als beloofde rust ontbreekt, vindt Marc Janssen van de landelijke organisatie Duinbehoud en liefhebber van het stiltegebied, dat zich uitstrekt van Bloemendaal tot Velsen-Zuid. ,,Het zijn niet eens de grote evenementen op het circuit die mij storen, dat is maar een paar keer per jaar’’, zegt hij. ,,Op doordeweekse dagen vind ik het veel erger, als kleine groepen het circuit afhuren Dan heb je vaak dat een paar autootjes met slechte dempers lekker rondjes gaan rijden, veel herrie veroorzaken en het voor een groot deel van het stiltegebied verpesten.’’

Maar ook dieren hebben er last van. ,,Het gaat niet zozeer om schrikreacties’’, zegt Janssen. ,,Vogels zijn niet dom, die weten donders goed wat er aan de hand is. Motorgeluiden kennen ze. Behalve Formule 1, dat is zo’n snerpend geluid, daar schrikken ze wel van. Maar in het algemeen is het meer: dieren vermijden onrustige plekken. Dus konijnen, roofvogels en vogels kiezen hun leefgebied niet in de buurt van het circuit.’’

Duinwallen

Duinbehoud is niet de enige organisatie die Nationaal Park de Kennemerduinen heeft genomineerd. Ook stichting Rust bij de Kust doet dat, de federatie van organisaties tegen de geluidsoverlast van het circuit. De overlast in de Kennemerduinen is erger geworden sinds de herinrichting van het circuit, zegt voorzitter Karel van Broekhoven. ,,Toen zijn sommige duinwallen afgegraven en andere opgeworpen, waardoor het geluid zich anders is gaan gedragen en kilometers verder landinwaarts doordringt.’’ Ook een paar vogelwerkgroepen en eigenaren van landgoederen in de buurt, zoals Caprera, steunen de nominatie,

De Amsterdamse Waterleidingduinen zijn voor zover bekend niet genomineerd. Ook dat stiltegebied ligt vlakbij het circuit. Maar omdat de wind meestal uit het zuidwesten komt, klinkt de autoherrie minder ver in dit gebied door.

Lees hier het uitgebreide artikel van het Haarlems Dagblad.

Goed voorbeeld doet volgen

Goed voorbeeld doet volgen

Tenminste… dat denkt Alice Bohm. Zij loopt bijna dagelijks grote afstanden op het strand en door de duinen, en raapt vrijwel alles op wat door mensen en de zee is achtergelaten. Alice: “Je wilt niet weten wat ik allemaal tegen kom. Op dit moment zijn het bijvoorbeeld veel plasticzakjes met hondendrollen. Echt bizar”.

In normale tijden werkt Alice in het toerisme. Maar omdat het geen normale tijden zijn, en zij vlak bij het strand woont, spendeert zij hier op dit moment veel van haar tijd. Ze maakt lange wandelingen van Zandvoort – via natuurreservaat Noordvoort – richting Noordwijkerhout.

Zoveel rotzooi

Langs de vloedlijn is het redelijk schoon. De strook langs de duinen, daar ligt het meeste afval. Alice: “Het lukt mij met gemak binnen 40 minuten een zak van 10 liter vol te krijgen. Afhankelijk van het weer (storm, windrichting) kan ik zelfs binnen één uur, in het 3 km lange natuurreservaat, twee hele zakken vullen. Dit betekent dat ik in één uur tijd 20 liter aan plastic doppen/zakken/flessen, blikjes, glasscherven, yoghurtbekers, aanstekers, lipsticks, luchtballonnen, snoepwikkels, werkhandschoenen, kwasten en visnetten bij elkaar raap. En daarnaast ook heel veel kleine stukjes plastic in alle kleuren van de regenboog.

Af en toe sta ik  – zelfs nu nog –   verbaasd te kijken over mijn vondsten: een binnen fietsband, die al zo lang in zee dobberde waardoor hij vol zat met zeepokken, volle melkpakken, een pot augurken, een halve zeemanstrui. Je kan het zo gek niet bedenken, wat ik allemaal bij elkaar raap”.

Op dit moment zijn de TO GO bekers erg “populair”. Waarschijnlijk is er achter de duinen richting Noordvoort, een afhaalpunt voor koffie. De bekers gaan mee over de duinen en worden met het grootste gemak achtergelaten op het strand. Na het weekend stapel ik er zo rustig een stuk of 8 in elkaar. Met name bij de strandopgangen ligt veel achtergelaten afval. Terwijl er 10 meter verderop een vuilnisbak staat.

Wat is haar motivatie?

Alice is een natuurliefhebster. Buiten het feit dat ze vindt dat we respectvol met de natuur moeten omgaan, heeft ze voor het strand intussen een speciale voorliefde gekregen. Heerlijk wandelen met de wind door je haren. “Maar denk eens aan al die vogels en vissen die dat plastic inslikken. Ik kom ook weleens een zeehond tegen, die mag toch geen plastic of andere troep in zijn maag krijgen? Regelmatig krijg ik bedankjes voor het “werk” wat ik doe. Mensen schrikken ook als ik hen mijn “opbrengst” laat zien. De reacties zijn dan: “echt zoooveeeeellll?? De bedankjes zijn leuk, omdat het gezien wordt wat ik doe. Maar mijn echte motivatie is de natuur een zetje te helpen en met respect te behandelen. Tegen al dit afval kan de natuur zelf niet op. Alle kleine beetjes helpen! En elk stuk dat ik opraap bezorgt geen overlast meer voor de natuur. Ik zie intussen dat over de 3 km. waar echt veel rotzooi lag, het veel schoner wordt. Als ik uiteindelijk een inspiratiebron voor een paar mensen ben, ben ik al blij. Het zijn kleine baby steps… maar elk stukje opgeraapt plastic is er één. Wat ik doe zet echt wel zoden aan de dijk/het duin”.

Het Groene Strand is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van de Nationale Postcodeloterij.

0
    0
    Winkelmand
    Winkelmand is leegVerder winkelen