Ooggetuige van het ontstaan van een nieuw duin: Een wandeling rond de Zandmotor

Ooggetuige van het ontstaan van een nieuw duin: Een wandeling rond de Zandmotor

De Zandmoter door Maartje de Sonnaville
De Zandmoter door Maartje de Sonnaville

Dynamisch kustbeheer

De Zandmotor ligt voor de kust bij Ter Heijde (ZH). Het is een aangelegde kunstmatige zandbank in de vorm van een schiereiland. Onder invloed van golven, wind en de zeestroming verspreidt het zand zich in de loop der jaren langs de Delflandse kust tussen Hoek van Holland en Scheveningen. Door dit continue proces verandert de zandbank. Het is een uniek experiment in het kader van dynamisch kustbeheer.

Zeehonden

Op de Zandmotor ervaart u een bijzonder zandlandschap. De lage, jonge stuifduinen in dit landschap zijn een mooi contrast met de drukte van Kijkduin en de industrie op de Maasvlakte. Soms waant u zich in een maanlandschap. De lagune trekt veel kust- en wadvogels. Scholeksters en aalscholvers maar ook slechtvalk en sperwer laten zich zien. Op de zandplaat ligt regelmatig een zeehond te chillen.

Zandmotor door Maartje de Sonnaville
Zandmotor door Maartje de Sonnaville

Planten zoals zeeraket en biestarwegras bevorderen de groei van embryonale duinen. Naast biestarwegras en zeeraket, is ook helmgras en zandhaver te vinden. In tegenstelling tot veel toeristische stranden komen er namelijk geen beachcleaners op de Zandmotor. U bent hier ooggetuige van het ontstaan van nieuw duin.

Ook maakt de grootte en ligging van de Zandmotor dat er minder verstoring door mensen is. Het ondiepe water in de luwte van de zandbanken en de baai van de Zandmotor is een broedplaats voor leven aan de kust. Dat maakt het ook een goed foerageergebied voor veel kustvogels. En het ligt natuurlijk handig op de route tijdens de vogeltrek. Op waarneming.nl is een indrukwekkende lijst met waargenomen soorten te vinden: https://waarneming.nl/locations/133077/species/

Wandeling

Wandelen kan momenteel rondom de lagune. Een aanrader is om vanuit Kijkduin richting de Zandmotor te wandelen. Na ongeveer 3 kilometer bereikt u de Zandmotor waar u een ronde om de lagune kunt maken. Ook langs de zeereep loopt een mooi pad.

Praktische info

Leuk voor kinderen

Fossielen zoeken. Zoek de kaak van het reuzenhert of de kies van een mammoet. Ze zijn 600.000 jaar geleden uitgestorven toen de Noordzee volstroomde met water. De fossiele resten zijn samen met het zand hier terechtgekomen.

Fietsen

Luchtfoto Zandmotor
De Zandmotor

Fietsen met uitzicht op zee! Het fietspad tussen Kijkduin en Monster biedt een prachtig uitzicht op de Zandmotor.

Horeca in de buurt

Bij de strandopgangen zijn voldoende horecagelegenheden te vinden (alleen tijdens het strandseizoen, van ongeveer half maart tot begin oktober). Tijdens Corona-tijd is alleen afhaal mogelijk.

Openbaar vervoer

Stap uit bij bushalte Monster, Schelppad met buslijn 31. Of begin uw wandeling in Kijkduin.

Parkeren

U kunt parkeren bij de Schelpenpad/Haagweg, Ter Heijde. Een alternatief is de strandopgang Molenslag, 2684 Ter Heijde. Tijdens het strandseizoen is het betaald parkeren. Een ander alternatief is parkeren in Kijkduin (parkeerterrein Machiel Vrijenhoeklaan).

Natura 2000-gebied in Zeeland bedreigd door nieuwbouw

Natura 2000-gebied in Zeeland bedreigd door nieuwbouw

Artist impressions vernieuwd Hotel Noordzee
Artist impressions vernieuwd hotel Noordzee

Cadzand-Bad onherkenbaar veranderd

In ruim 10 jaar tijd is Cadzand-Bad in Zeeuws Vlaanderen onherkenbaar veranderd. Voorheen trok de meest zuidwestelijk gelegen badplaats aan de Nederlandse kust voornamelijk Duitse gasten. Inmiddels is de badplaats gemoderniseerd en aantrekkelijk voor een veel breder publiek. “Op vakantie verlangt men immers minstens dezelfde luxe als thuis” aldus de wethouder. De vernieuwing geeft aan de badplaats een belangrijke economische impuls in een vergrijzende regio als West-Zeeuws Vlaanderen. Waren de bewoners eerst nog blij met de plannen nu zijn ze bang voor het Benidorm-syndroom.

Natuurwaarden in gedrang

De ontwikkelingen zijn volledig doorgeslagen volgens veel mensen. Het afschrikwekkend voorbeeld langs de Belgische kustlijn lijkt zich nu in noordelijke richting voort te zetten. Het eindpunt van de verstedelijking van Cadzand-Bad is nog niet in zicht. Er liggen nu plannen voor de uitbreiding van hotel Noordzee en een volledig nieuw appartementencomplex – De Nieuwe Wielingen – direct grenzend aan Natura 2000-gebied Zwin en Kievittepolder. De natuurwaarden van het West-Zeeuws-Vlaamse kustgebied komen zo in het gedrang, terwijl die juist vragen om extra bescherming. En wat de landschappelijke kwaliteiten betreft: met een grotere toegestane bouwhoogte (tot 39 m) kan volgens de initiatiefnemers winst worden behaald: het vormt immers een goede afgrenzing tussen de stedelijke bebouwing en de natuur. Het is maar hoe je het bekijkt.

Ontwikkelingen in strijd met de Zeeuwse Kustvisie

Duinbehoud heeft bij de gemeente een zienswijze ingediend die ingaat op bovengenoemde punten. Ook geeft Duinbehoud hierin aan dat de voorgenomen ontwikkelingen in strijd zijn met de Zeeuwse Kustvisie (2017). Op dit punt is er steun van de lokale Natuurbeschermingsvereniging ’t Duumpje en de Zeeuwse Milieufederatie ZMf.

Bouw strandhuisjes Kijkduin schadelijk voor natuur

Bouw strandhuisjes Kijkduin schadelijk voor natuur

Strandhuisjes bij Kijkduin door Gerard Stolk
Strandhuisjes bij Kijkduin door Gerard Stolk

Schadelijke voorbereidingen in de duinen

In de afgelopen weken zijn in de duinen van het Zuiderstrand bij Kijkduin voorbereidingen getroffen voor het plaatsen van 40 strandhuisjes. Natuurorganisaties constateren dat de werkzaamheden schadelijk zijn voor de natuur en niet stroken met eerder afgegeven vergunningen. Natuurmonumenten, Stichting Duinbehoud, AVN, het Zuid-Hollands Landschap en de Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland vinden dat gemeente Den Haag niet op deze manier met de kwetsbare natuur in de kuststrook mag omgaan. Daarom hebben zij een handhavingsverzoek ingediend bij zowel de gemeente als de provincie en het Hoogheemraadschap van Delfland.

Pilot strandhuisjes

De bouw van de houten strandhuisjes heeft een wezenlijke impact op de natuurontwikkeling in het duingebied en hoewel de pilot met de strandhuisjes met nog eens vijf jaar is verlengd, moet vergunde activiteit wel op de juiste wijze worden uitgevoerd. Er is op grote schaal met zand geschoven, zowel op het strand als in de duinen langs de duinvoet, waardoor de natuurlijke aangroeimogelijkheid voor stuifzand is verdwenen. Dit is een aantasting van de beschermende functie en opbouw van het duin.

Dynamiek in de kuststrook

Ook vallen deze uitgevoerde werkzaamheden niet te rijmen met de status van het gebied als onderdeel van het Natuur Netwerk Nederland (NNN). Een belangrijk kenmerk voor dit deel van het NNN is, dat er ruimte is voor natuurlijke dynamiek in de kuststrook. Het grootschalig verplaatsen van zand en het afgraven van de duinvoet is hiervoor bijzonder nadelig.

Kwetsbaar natuurgebied

De gezamenlijke natuurorganisaties wijzen erop dat het in de context van nieuwe wetgeving en klimaatverandering van groot belang is om kwetsbare en als zodanig aanwezen natuurgebieden te beschermen. Zij zien de reactie van de gemeente, provincie en het Hoogheemraadschap op het handhavingsverzoek graag spoedig tegemoet.

Hoogtepunten wandeling Midsland op Terschelling

Hoogtepunten wandeling Midsland op Terschelling

Wandelen in duinen Terschelling - Eelco van der Poel
Wandelen in de duinen op Terschelling – Eelco van der Poel

Hoogtepunt 1. Uitzicht over de Strieperpolder

Vanaf de Middellanderdijk heb je een goed uitzicht over de Strieperpolder. De hooggelegen graslanden aan de binnenzijde van de dijk maken deel uit van een oude strandwal waarop in de vroege Middeleeuwen het buurtschap Striep is ontstaan. Tegenwoordig is Striep niet meer dan een kleine nederzetting aan de Waddendijk iets verder naar het oosten. In de 14de en 15de eeuw was Striep veel groter en voor een groot deel aan de binnenzijde van de dijk bebouwd. Bij dit uitzichtpunt op de dijk liet graaf Cornelis de tweede van Bergen rond 1540 een klein kasteeltje bouwen, dat ook dienst deed als baken voor de scheepvaart. Dit kasteeltje is niet lang na de bouw tijdens een aanval van de watergeuzen in brand gestoken en nooit meer herbouwd.
De Strieperpolder is het resultaat van een landaanwinningsproject van de goudhandelaar Crook uit Amsterdam en zijn nazaten, de heren Pont, vanaf 1533. De huidige waddendijk is aangelegd in de 19de eeuw, nadat de oude dijken tijdens de stormvloed van 1825 waren verdwenen.  De Strieperpolder is een belangrijk broedgebied voor weidevogels, zoals de kluut en de visdief. In de winter zie je er ook grote groepen ganzen.

Hoogtepunt 2. Binnenduingraslanden

Door de bloemrijke hooilanden is de overgang van het duinlandschap naar de polder hier bijzonder fraai. Deze hooilanden staan onder invloed van ijzerhoudend kwelwater dat vanuit de zoetwaterbel in het duingebied naar het oppervlak komt. Op vochtige plekken bloeien in het voorjaar de dotterbloem en het waterdrieblad en de gevlekte orchis en grote ratelaar komen er in grote getalen voor. De hooilanden zijn ook een belangrijk broedgebied voor de grutto en de kievit en een leefgebied voor de argusvlinder.

Biertarwegras - Sytske Dijksen van Foto Fitis
Biertarwegras – Sytske Dijksen van Foto Fitis

Hoogtepunt 3. Noordzeestrand

Op het brede Noordzeestrand van Terschelling is goed de ontwikkeling van een nieuwe duinenrij te zien. Het biestarwegras, een grassoort die alleen op stranden groeit, houdt het zand vast en zorgt voorduinvorming. De kleine nieuwe duintjes met biestarwegras heten embryonale duinen.

Hoogtepunt 4. Sterneplak

In het duingebied komen verscheidene vochtige duinvalleien voor. De lage delen staan meestal in de winter onder water, maar vallen in de zomer droog. In deze valleien groeien zeldzame plantensoorten, zoals draadgentiaan, dwergvlas en oeverkruid. De voor Terschelling zo kenmerkende grote veenbes, beter bekend als de cranberry, groeit er ook. Veel valleien zijn in het begin van de vorige eeuw doelbewust ontwikkeld tot cranberry-cultures.

Wandelroute Terschelling

Wandelroute Terschelling

Wandelaars in duinen Terschelling - foto Visit Wadden
Wandelaars in duinen Terschelling – foto Visit Wadden

MIDSLAND POLDER, DUINEN en STRAND

Lengte wandelroute: 10 km

Start: In het centrum van Midsland bij de hervormde kerk, op de hoek van Westenburen en Buitenlevenglop en nabij supermarkt Coop. Neem daar het smalle weggetje (Buitenlevenglop) voor de supermarkt in zuidelijke richting. Ga steeds rechtdoor het dorp uit en steek de Hoofdweg over.

Na ca. 300m. bij de tweede viersprong rechtsaf. Na ca 300m. op de volgende kruising kunt u nog een uitstapje naar links maken (punt 1.)en daarna weer terugkeren naar de route. Sla op de volgende driesprong, vlak voor het dorp Kinnum, rechtsaf. Steek na ca. 200m. in het dorp Baaiduinen rechtdoor de Hoofdweg over. Neem na ca. 600m., op de vijfsprong van polderpaden, het pad links rechtdoor aan. Volg dit pad bij de volgende kruising rechtdoor. Sla aan het eind rechtsaf en na ca. 75m. links af en volg dit zandpad verder de duinen in (punt 2.), houdt links aan (links de sloot).

Sla bij de T-splitsing linksaf. Volg dit pad en neem het 2e pad, rechts voorbij de eerste zomerhuizen. Ga na ca. 75m. linksaf en steek de verharde weg rechtdoor over. Bij de volgende viersprong rechtdoor en aan het eind, bijna rechtdoor, het zandpad (ruiterroute) naar het strand volgen. Op het strand kiest u; of direct rechtsaf langs de zeereep (punt 3.), of eerst rechtdoor naar de vloedlijn en dan naar rechts.

Strand Terschelling door Eelco van der Poe
Strand Terschelling door Eelco van der Poel

Sla ter hoogte van strandpaal 10.400 (bij het zomerhuis met het grijze puntdak) rechtsaf. Volg eerst het zandpad door de duinen en ga onderaan bij de verharde weg min of meer rechtdoor naar beneden. Hier op de T-splitsing linkssaf en na ca. 50m rechtsaf het weggetje tussen de duinplas en de zomerhuizen volgen. Na ca. 175 m. rechtsaf het asfalt-fietspad volgen. Sla na ca. 700m. linksaf en volg een deel van de rode paaltsjeswandeling. Sla bij het fietspad linksaf. Voor de bosjes kun je rechtsaf naar een uitzichtpunt (punt 4.). Een klim naar de top van het uitzichtpunt wordt beloond met een blik over de wijde omgeving.

Ga weer terug naar het fietspad en aan het einde rechtsaf de Duinweg (asfalt) op. Na ca. 200m. de Dorreveldweg op. Deze asfaltweg ca. 150 m. volgen. Daarna rechtdoor het onverharde polderpad nemen en bij T-splits linksaf en dan na ca. 125 m. rechtsaf. Ga op het eerste kruispunt, bij het sportveld, rechtdoor en na ca. 100 m op het tweede kruispunt linksaf, terug naar het startpunt bij de kerk. Het Kallendspad op de eerste kruising is zo’n voormalig boerenlandpad. Het begin van de Westerburen op de tweede kruising was vroeger het eind van het dorp met een paar vrijstaande boerderijen.

Deze route is gemaakt door Visit Wadden en terug te vinden op: https://www.visitwadden.nl/nl/bezoeken/routes/4289553689/midsland-polder-duinen-en-strand.

De route is uitgetekend op de routeplanner van Wandelnet. De route brengt u langs verschillende wandelkeuzepunten. Veel wandel plezier! .

maart 2021

Wandelroute Terschelling
0
    0
    Winkelmand
    Winkelmand is leegVerder winkelen