3 tips voor de mooiste natuurfoto’s

3 tips voor de mooiste natuurfoto’s

Oevervegetatie in natuurontwikkelingsgebied Spuimonding West door Nico van Kappel
Oevervegetatie in natuurontwikkelingsgebied Spuimonding West door Nico van Kappel

De natuur in de duinen is een dankbaar onderwerp voor fotografen. Nico van Kappel, beeldredacteur van ons kwartaalblad DUIN, geeft 3 tips aan natuurminnende fotografen.

Tip 1.  Licht

Daslook in binnenduinbos door Nico van Kappel
Daslook in binnenduinbos door Nico van Kappel

Slecht weer is goed weer! Op dagen met miezerig of mistig weer zijn kleuren extra verzadigd. Het onderwerp van je foto komt dan goed tot zijn recht. Ga je op een zonnige dag fotograferen? Dan kun je het beste vroeg of laat op de dag op pad. Zo profiteer je van het zachte strijklicht.

Tip 2.  Telelens

Gebruik eens een telelens om als het ware stukjes uit het landschap te halen. Daardoor kun je ook storende elementen uit beeld houden.

Tip 3.  Groothoeklens

Behalve voor landschapsfotografie is een groothoeklens ook te gebruiken voor kleinere onderwerpen zoals paddenstoelen of bloemen. Zo laat je de leefomgeving van je onderwerp zien en zorg je voor afwisseling in je serie.

Gele hoornpapaver door Nico van Kappel
Gele hoornpapaver door Nico van Kappel

Tot slot

Let op dat je bij het fotograferen geen dieren of planten verstoort. Blijf op de paden en voer de dieren niet. Het BNNVARA-programma Vroege Vogels stelde een foto- en videocode op met 10 gouden regels voor natuurfotografen en -filmers om verstoring te voorkomen.

Veel succes en plezier bij het maken van het perfecte plaatje!

Duinen Levend Landschap, een prachtig boek over de Duinen!

Duinen Levend Landschap, een prachtig boek over de Duinen!

Stichting Duinbehoud heeft speciaal voor alle duinliefhebbers een mooi en informatief boekje samengesteld: Duinen Levend Landschap. Het boekje schetst een beeld van wat er zich allemaal in het duingebied afspeelt. Er wordt iets verteld over het ontstaan van de duinen (dat is nog niet zo eenvoudig als het lijkt), de planten en de dieren die er leven, kustverdediging en waterwinning. Informatieve teksten en prachtige natuurfoto’s wisselen elkaar af.

Wat is er heerlijker dan lekker wandelen in de duinen of zonnen op het strand? Veel Nederlanders vinden een kust met strand en duinen een vanzelfsprekend verschijnsel, maar het is eigenlijk best speciaal. In de ogen van geologen is onze kust nog heel erg jong: pas 6000 jaar oud. Wind, zon en zee zijn nog steeds bezig om de kust te vormen. Van de meer dan 15.000 kilometer Atlantische kust in West-Europa, bestaat maar liefst 3.000 kilometer uit duinen. Daarvan ligt zo’n 250 kilometer langs de Nederlandse kust. Wij boffen maar met ons mooie kustgebied!

De duinen: natuurlijke natuur

Geen enkel natuurgebied in Nederland is puur natuur. Overal is een mensenhand zichtbaar, ook in de duinen. Toch is het duingebied het meest natuurlijke stukje natuur van ons land. Het is met ongeveer 400 km2 ook het grootste aaneengesloten natuurgebied. Dat lijkt veel, maar het is maar iets meer dan 1 procent van de totale oppervlakte van Nederland. Een bescheiden gebied dus, maar met een grote biodiversiteit: maar liefst 140 van de ongeveer 190 broedvogelsoorten broedt in de duinen. En de helft van de Nederlandse dagvlindersoorten komt in de duinen voor.

Duinen onder druk

Helaas zijn de bedreigingen voor de natuur in ons overvolle land groot. In de 20eeeuw nam de interesse voor het kustgebied toe. Steeds meer mensen zochten ontspanning op de stranden en in de duinen. Daar was nog rust, ruimte en natuur te vinden. De campings, zomerhuisjes en bungalowparken kwamen. Grote parkeerplaatsen in de duinen moesten de dagrecreatie naar het strand bevorderen.

Deze activiteiten kunnen de plantengroei ernstig beschadigen. Plantensoorten kunnen zelfs geheel verdwijnen. Sommige planten – vooral mossen en korstmossen – zijn erg gevoelig voor betreding; hele hellingen worden zo vertrapt. Schuwe of kwetsbare dieren hebben ook erg te lijden van het massatoerisme. De bouw van bungalowparken in het duingebied maakt hun leefgebied steeds kleiner. Daardoor zijn sommige dieren bijna uit de duinen verdwenen, zoals de nachtzwaluw.

Duinbehoud komt op voor de duinen

Stichting Duinbehoud zet zich in om de duinen, inclusief het strand en de binnenduinrand, te behouden als natuurgebied en waar mogelijk te herstellen. Met uw steun zorgen wij voor behoud en versterking van de rust, ruimte en natuur. Wilt u het werk van Duinbehoud steunen? Dan kunt u voor maar € 27,50 per jaar donateur worden. U ontvangt dan het boek Duinen Levend Landschap en het tijdschrift DUIN, een prachtig blad met veel informatie en foto’s over het duingebied. U kunt het boekje Duinen Levend Landschap ook via onze webshop bestellen.

Het boekje Duinen Levend Landschap is gesubsidieerd door het Prins Bernhard Cultuurfonds.

Mogen de duinen 10 minuten van jouw tijd?

Mogen de duinen 10 minuten van jouw tijd?

Duinen door Ronald van Wijk
Duinen door Ronald van Wijk

De enquête is inmiddels gesloten. Mocht je op de hoogte willen blijven van andere acties van Stichting Duinbehoud en ontwikkelingen in het duingebied, abonneer je dan op onze nieuwsbrief.

Met de resultaten van de enquête gaat Stichting Duinbehoud aan de slag, zodat de natuur in de duinen nog beter kan worden beschermd en je op een duurzame manier van de duinen kunt blijven genieten.

Hartelijk dank.

Marc Jansen
Directeur Stichting Duinbehoud

Privacyverklaring

  1. Wat is het doel van deze enquête?

Via deze enquête wordt inzichtelijk gemaakt op welke manier de duinen belangrijk zijn voor betrokkenen bij de kust, meten hoe bekend Stichting Duinbehoud is onder deze doelgroep en welke andere natuurorganisaties bekend zijn onder hen.

  1. Wat gebeurd er met uw gegevens?

Uw gegevens worden anoniem verwerkt. Dit betekent dat de identiteit van respondenten door niemand achterhaald worden.

Mocht u uw e-mailadres op hebben gegeven in verband met de verloting van kwartaalblad DUIN en sets ansichtkaarten, dan wordt uw e-mailadres tijdelijk bewaard om contact met u op te kunnen nemen. Deze e-mailadressen worden niet gedeeld met derden. NB: Er zal alleen contact met u opgenomen worden over de enquête, en alleen indien u in aanmerking komt voor een DUIN en ansichtkaarten. Uw e-mailadres wordt nergens anders voor gebruikt. Na 2 maanden worden de e-mailadressen verwijderd. Wilt u dat uw e-mailadres eerder wordt verwijderd, dan kunt u contact opnemen met muriel@duinbehoud.nl

Rust en Vreugd Afwisselend en rijk aan flora en fauna

Rust en Vreugd Afwisselend en rijk aan flora en fauna

Gewone vogelmelk is een van de vele stinsenplanten die in het voorjaar bloeien op Rust en Vreugd

Tekst: Frans H. Micklinghoff

Buitenplaats Rust en Vreugd in Wassenaar: hier vind je oude duinen met oud, hoog opgaand bos, een uniek heideveldje en een uitgestrekt weidegebied met koeien en schapen, uilen, valken, buizerds en in het voorjaar rijk bloeiende stinsenplanten. De afwisseling van het landschap is dé aanbeveling voor de natuurliefhebber om hier eens een wandeling te maken.

Als zomerhuisje

Tussen de N44 (ook wel Rijksstraatweg genoemd) en de Schouwweg en in het noorden de Rust en Vreugdlaan, ligt in Wassenaar het landgoed Rust en Vreugd. Zowel die Rijksstraatweg, in de 17e eeuw ook wel Zandzee genoemd, alsook de Schouwweg lopen over oude strandwallen. De buitenplaats Rust en Vreugd wordt in oude archiefstukken voor het eerst genoemd in 1772, wanneer enkele eigenaren van buitenplaatsen een verdrag sluiten over het gezamenlijk onderhoud van de Zijlwatering die door dit gebied stroomt en uitmondt in de Oude Rijn. Uit oude kadasterkaarten blijkt dat het toen ging om een oude boerderij. Aan het eind van de 18e eeuw bewoont baronesse Van Wassenaer het huis. Zij was, zeer tegen de zin van haar moeder, getrouwd met iemand van aanzienlijk mindere komaf, een zoon van een koetsier. In 1848 laat Eduard van der Oudermeulen, zijn voorouders waren puisant rijk geworden in de slavenhandel, een nieuw huis op Rust en Vreugd bouwen. De familie woont ’s winters in Den Haag aan het Lange Voorhout en bewoont hun ‘buitenhuis’ slechts in de zomer. Na het overlijden van de laatste Van der Oudermeulen wordt het landgoed verhuurd aan Ph. Van Ommeren, een telg uit een gefortuneerde Rotterdamse redersfamilie. In 1904 kopen Van Ommeren en echtgenote het landgoed en via diverse aankopen wordt hun grondgebied gestaag vergroot.

Goede doelen

De Van Ommerens laten veel anderen van hun bezit genieten. Zo wordt hun landhuis geleidelijk aan een soort vakantiehuis waar vermoeide huisvrouwen weer op krachten kunnen komen. Het echtpaar zelf verhuist naar een villa die in 1923 iets verderop wordt gebouwd door architect S. de Clercq. Deze architect ontwerpt ook het aan de Schouwweg gelegen Wavopark, alsook het iets daarnaast gelegen bejaardentehuis genaamd ‘Johannahuis’. Mevrouw van Ommeren overlijdt in 1935, haar man tien jaar later. Beiden zijn begraven op het landgoed. In het toegangshek tot deze begraafplaats staat toepasselijk als variatie op de naam van hun bezit: Rust in Vreugd.

Hun nalatenschap blijft bewaard in een aantal door de Van Ommerens bij leven opgerichte ‘goede-doelen-stichtingen’. Het oude landhuis doet na de Tweede Wereldoorlog enige tijd dienst als KLM-internaat en wordt daarna een rust- en verpleeghuis. In 1987 wordt het afgebroken. Op die plek wordt een modern appartementencomplex gebouwd dat ongeveer dezelfde contouren heeft als het oude huis. Daarachter verrijst de charmante villa Margaretha, prachtig gelegen aan een uitgestrekt gazon. Hier woonden neef P.J. van Ommeren en zijn echtgenote tot hun overlijden.

Oude structuur

De vrijwel kaarsrechte hoofdlaan, de Van Ommerenlaan, loopt langs de oude strandwal en scheidt Rust en Vreugd in twee delen die wezenlijk van elkaar verschillen: de oostelijk gelegen oude strandwal met beboste duintjes en de westelijk gelegen strandvlakte met weiden. Van de beukenbeplanting langs deze laan is het gedeelte tegenover het appartementencomplex in de jaren vijftig vernieuwd. De oudere bomen langs de Van Ommerenlaan dateren van rond 1800. Toen bestond het landschap hier al uit een structuur met watering, heerweg, boerderijen en duingebiedjes. Een aantal van deze elementen kan men nog herkennen, zoals akkertjes omsloten door eikenhakhoutwallen.

Heideveldje

Wanneer we vanaf de Houtlaan het landgoed binnenwandelen en het bos aan de rechter kant induiken kunnen we daar de aardappelbovist en doolhofzwam aantreffen. Hier staan enkele fraaie douglassparren. Iets verder doorlopend valt hier een heideveldje te bewonderen. Overal in een landschap met berken en dennen kan men op stikstof- en fosfaatarme gronden struikhei aantreffen. Duizenden jaren is op grote schaal bos gekapt om zo op de open gemaakte plek landbouw te bedrijven. Door de zo gepleegde roofbouw raakt de bodem op den duur de voedingsstoffen kwijt en ontstaat er een gunstige omgeving voor de groei en bloei van struikhei. Onderzoek heeft uitgewezen dat de struikhei niet kalk maar carbonaat mijdt. Waar het schelpgruis aan de oppervlakte is verdwenen, in de binnenste duinen en oude strandwallen op uitgeputte en verlaten duinakkertjes, krijgt de struikhei dan ook volop kans. Hier wordt de hei regelmatig gemaaid en ontdaan van de opgroei van berk, vogelkers en pijpestrootje. Verder lopend treffen we in de herfst nog meer paddenstoelen aan, zoals de valse hanenkam, zwavelkopjes, helmmycena’s, franjezwammen en de zwavelzwam. Ook valt hier een fraai tapijt van gewoon sterrenmos met eikvarens te bewonderen. Dit deel van Rust en Vreugd telt, waarschijnlijk door het lawaai van het immer voortrazende verkeer op de Rijksstraatweg, weinig zangvogels. Gelukkig trekken roodborstje en winterkoninkje zich weinig aan van het verkeerslawaai. Het naaldbos herbergt enkele broedende goudhaantjes, de kleinste vogel van Europa. Ook torenvalk, sperwer en buizerd maken hier hun nesten. En als het stil is kan men hier een eekhoorntje door de takken zien rennen.

Bosbodem vol met hartbladzonnebloemen

Stinsenplanten

Staande voor het appartementencomplex en uitkijkend over de vroegere oprijlaan vanaf de Rijksstraatweg, treffen we aan de linkerkant de begraafplaats van het echtpaar Van Ommeren. Langs de Van Ommerenlaan kunnen we in het vroege voorjaar genieten van grote velden met bosanemonen, look-zonder-look en polletjes speenkruid, berenklauw en fluitenkruid, alle inheemse planten en kenmerkend voor het stinsenmilieu. Zoals ook de in februari uitbundig bloeiende winterakonieten, sterhyacinten en bosanemonen. Dé stinsenplant bij uitstek, de geelbloeiende hartbladzonnebloem (Doronicum), bedekt hier in april en mei uitgestrekte oppervlakten.

Wanneer we aan de andere zijde van de Van Ommerenlaan door het oude strandvlaktegebied lopen, zien we dat hier overwegend es, els, linde, zachte berk en hazelnoot staan. Solitaire bomen in het weiland zijn karakteristiek voor Rust en Vreugd. Deze bomen dienen onder meer als schaduwplaats voor het hier grazende vee. Hier vinden we fuut, nijlgans en visdiefje en met een beetje geluk ziet u hier de ijsvogel.

De combinatie van oude bospartijen, vijvers en weiden maakt landgoed Rust en Vreugd tot een van de waardevolste gebieden voor vleermuizen in deze regio. Er zijn hier zes soorten aangetroffen, waaronder de zeldzame overwinterende baardvleermuis.

Kortom, wilt u deze herfst een mooie wandeling maken? Ga dan eens naar Rust en Vreugd. Het zal u verrassen!

Meer info en routebeschrijving: https://rijksmonumenten.nl/monument/530403/rust-en-vreugd-historische-tuin-en-parkaanleg/wassenaar/ of met Arrivabus 90 (Den Haag-Lisse) halte Houtlaan.

Frans H. Micklinghoff is journalist en publicist

Foto’s door Nico van Kappel

Dit artikel verscheen in ons kwartaalblad Duin. Wilt u meer weten over de Nederlandse kust? Word donateur en ontvang Duin voortaan elk kwartaal. Of vraag een gratis proefexemplaar aan.

De zuurbes

De zuurbes

Ze zijn er weer: onze zuurbessen. In losse trosjes hangen ze, donkerrood om onze eetlust op te wekken. Stoplichtjes, want van groen kleuren ze via geel naar rood. Ze zitten vol vitamines, vooral vitamine C. De citroen is er jaloers op. Helaas, die zuurbessen zijn wel een paar maatjes kleiner. De vruchten zijn opvallend lang. Aan de vrucht herkent men de struik, ofwel: wie de besjes ziet, heeft de struik al gedetermineerd. De wetenschappelijke familienaam is berberis. [heugsteun: be(rberi)s, zoals andere heugsteun: ri(bes), familienaam van onder meer kruis- en aalbes].

De trosjes bessen zijn natuurlijk voorafgegaan door trosjes bloemen; geelgekleurde bloemen. Ook die hangen. De bloeitijd is mei/juni. Zie je de zuurbes in bloei, pak dan een dennennaald of een sprietje, en steek die in het hart (klinkt wreed) van een bloem. Onmiddellijk zie je de meeldraden binnenwaarts buigen. Uiteraard gebeurt ditzelfde als er een bij, hommel, kever of vlieg op de bloem scharrelt. Het insect raakt daarbij bedolven onder het stuifmeel. Gele bloemen met meeldraden die vliegensvlug buigen: dat kan je toch wel als een determinatiekenmerk beschouwen. Laat een kind die priktest, zo u wilt steekproef, doen, en het weet meteen alles van die draadjes met meel af. De kleine moet wel dokter-bibberkampioen zijn.

Bij duisternis geuren die bloemen je tegemoet: een determinatiekenmerk. Ook wanneer de struik geen bloem of vrucht zou dragen, is hij nog te herkennen: waar de blaadjes ontspruiten, zie je vaak drie stekels, zeg maar doorns. Die staan loodrecht op elkaar. Wie dat ziet, weet meteen: zuurbes! Determinatiekenmerk! De stekeltjes hinderen niet bij de bessenpluk, want de vruchtjes hangen immers in trosjes.

Buiten de duinen komt de zuurbes nauwelijks voor (er zijn trouwens wel volop uitheemse berberissen in tuinen). Dat schijnt vooral te komen, doordat onze zuurbes te vuur en te zwaard bestreden is. In de zomermaanden zit er vaak een roestschimmel aan de onderzijde van het blad. De sporen ervan verspreiden zich, en komen terecht op grassen en granen. Daar weet die schimmel zich te vermeerderen en te overwinteren. Opbrengsten worden bedorven. Een zuurbes nabij een graanveld wordt dus niet geapprecieerd. Om de cirkel rond te maken, springt in het voorjaar de roestschimmel weer terug en de zuurbes wordt ‘bes-met’.

Natuurlijk kunt u de zuurbes ook gebruiken als scheldwoord voor iemand die aan alle determinatiekenmerken voldoet.

 

Tekst: Peter van der Berg.

Foto door Nico van Kappel: een zuurbes in bes.

Dit artikel verscheen in ons kwartaalblad Duin. Wilt u meer weten over de Nederlandse kust? Word donateur en ontvang Duin voortaan elk kwartaal. Of vraag een gratis proefexemplaar aan.

0
    0
    Winkelmand
    Winkelmand is leegVerder winkelen