De drieteenstrandloper speelt met de golven

De drieteenstrandloper speelt met de golven

Drieteenstrandloper door Johan Krol

Strandlopers

Het is najaar en dat betekent dat ze weer terug zijn aan onze Noordzeekust: de drieteenstrandlopers. Het zijn leuke, kleine vogeltjes met een speels gedrag. Je ziet ze vaak in groepjes op het natte zandstrand zoeken naar eten en snel wegrennen voor de golven.

De drieteenstrandloper is lid van de familie van de strandlopers, waar bijvoorbeeld ook de grutto toe behoort. Strandlopers zijn vogels met relatief lange poten. Ze hebben normaal gesproken vier tenen: drie tenen steken naar voren en een teen steekt naar achteren. Maar bij de drieteenstrandloper ontbreekt de achterteen, en zo komt hij aan zijn naam. Je kunt het goed zien bij de afdruk van de poot in het zand: je ziet maar drie teentjes.

Trekvogels

Drieteenstrandloper door Johan Krol

De drieteenstrandloper leeft van kleine krabbetjes, garnalen, schelpdieren, wormen en insecten. Hij pikt en boort met de snavel in het natte zand waar het voedsel nog dicht onder het oppervlak zit.

In het voorjaar trekken de drietenen naar Arctische gebieden in Canada, Groenland, Spitsbergen en Siberië. Daar broeden ze op de kale, steenachtige toendra met een schaarse begroeiing van mossen en korstmossen. Na het uitkomen van de eieren worden de jongen snel naar het dichtstbijzijnde water geleid. Na 17 dagen kunnen ze al vliegen.

In de nazomer keren de vogels in groepen terug naar het zuiden. Dan komen ze ook langs de Nederlandse kust. Veel drietenen zijn op doortrek naar het zuiden, maar elk jaar overwinteren zo’n 11.000 tot 16.000 vogels in Nederland. Ze verblijven op de zandstranden langs de kust en op de zandplaten van de Waddenzee en de Zeeuwse Delta.

Drieteenstrandlopertjes door Johan Krol

Strandwandeling

Als je ‘s winters over het strand wandelt (dat moet je zeker doen, want het is goed voor de gezondheid) is het leuk om even stil te staan bij een groepje drieteenstrandlopers. Je kunt ze dan snel heen en weer zien rennen, op zoek naar hun voedsel. Ondertussen spelen ze met de golven. Het is een fascinerend gezicht. Als een loslopende hond ze opschrikt, vliegen de drietenen snel op om even later met een grote boog op dezelfde plek terug te keren. Dat verstoren moet niet te vaak gebeuren, anders verhongeren de vogels.

Een bijzonder fenomeen: de vogeltrek

Een bijzonder fenomeen: de vogeltrek

Kramsvogel

Vogeltrek

De zomer is voorbij en de herfst is begonnen. Kou en regen bepalen vaker het weerbeeld. Maar op een zonnige dag is het nog steeds heerlijk om in de buitenlucht een wandeling te maken. Goed voor de conditie en de gezondheid. En er valt veel te zien. Langs de kust kun je bijvoorbeeld genieten van de jaarlijkse vogeltrek.

Het blijft een bijzonder fenomeen. Miljoenen vogels ontvluchten in het najaar het hoge noorden en gaan op zoek naar een warmere plek in het zuiden. Ze komen soms met duizenden tegelijk overvliegen: koperwieken, kramsvogels, zanglijsters, graspiepers of sijsjes. En ze weten precies waar ze heen moeten. Langs vaste routes vliegen ze van het hoge noorden naar het zuiden. Sommige vogels stoppen in Nederland of Noord-Frankrijk en anderen vliegen door naar Afrika of nog verder.

Duingebied

Eén van die trekroutes loopt over het duingebied. Daar komen grote zwermen met vogels voorbij. De vogels zijn goed waar te nemen vanaf uitkijkpunten, zoals de Puinhoop in Katwijk. Je ziet er bijzondere vogels voorbij komen zoals de staartmees, de beflijster, de roodkeelpieper en de ijsgors. Af en toe neemt een zwerm koperwieken of kramsvogels een rustpauze en doen ze zich tegoed aan oranje duindoornbessen in het duin.

Raadsel

Dat deze vogels, die hun jongen in Scandinavië of Siberië hebben grootgebracht, met het invallen van de winter naar het zuiden trekken lijkt logisch. De hevige sneeuwval in het noorden maakt het lastig om voedsel te vinden en de winter door te komen. Maar waarom keren deze vogels elk jaar weer terug naar het noorden? Daar zijn twee verklaringen voor.

De eerste verklaring heeft te maken met roofdieren. Als de vogels met zijn allen op een kluitje een nest maken en de eieren gaan uitbroeden, dan vormen zij een makkelijke prooi voor roofdieren. Het spreiden van de nesten over een groot gebied maakt het voor roofdieren moeilijker om de eieren te vinden. De tweede verklaring heeft te maken met voedsel. Ook hier geldt, dat als je met zijn allen op een kluitje blijft zitten het voedsel snel op is. En in de zomer is er in de Scandinavische landen en in Siberië voldoende voedsel te vinden.

Maar waarom sommige vogels elke jaar van zuid naar noord trekken en andere vogels steeds op dezelfde plek blijven, dat blijft een raadsel. En dat is ook het mooie van de natuur: het blijft voor een deel een raadsel. En daar kun je van genieten.

Trekkende zeevogels

Trekkende zeevogels

Kleine jager en kokmeeuw door Rene van Rossum

Het najaar is dé tijd om bijzondere zeevogels te zien. Vooral in september en oktober trekken honderden jagers en (pijl)stormvogels langs de Nederlandse kust.

Jagers zijn verwant aan de meeuwen. Langs de Nederlandse kust zijn de kleine en de grote jager het algemeenst. Ze leven voornamelijk van vissen die ze van andere vogels afpakken. Kleptoparasitisme heet dat: parasitisme door diefstal. Ze broeden noordelijk langs rotskusten en in toendra’s. Ze overwinteren op het zuidelijk halfrond.

Kleine jager door Rene van Rossum

De noordse stormvogel en de drie soorten pijlstormvogel die regelmatig worden gezien zijn echte zeevogels. Ze eten vissen en inktvissen. Alleen bij (harde) westenwind komen ze dicht bij de kust. De grauwe pijlstormvogel is een bijzonder geval: ze broeden bij Nieuw-Zeeland en zuidelijk Zuid-Amerika en overwinteren op het noordelijk halfrond. De vogels die wij in de herfst zien zijn dus bezig met de voorjaarstrek.

Zeevogels kun je waarnemen op zogenaamde trektelposten: hoge punten in het buitenduin met goed zicht op zee. Bekende telposten zijn Paal 15/Westerslag op Texel, telpost Camperduin, telpost Noordwijk, De Vulkaan bij Den Haag en Westkapelle. Het vraagt ervaring en geduld om alle soorten goed te leren herkennen. Maar vaak staan er geoefende trektellers die je kunnen helpen.

Dit artikel verscheen in onze nieuwsbrief DuinTopics. Wil jij ook op de hoogte blijven van het laatste nieuws rondom de kust? Klik hier en schrijf je in.

0
    0
    Winkelmand
    Winkelmand is leegVerder winkelen