Katwijker Ben ter Haar geeft het stokje over

Katwijker Ben ter Haar geeft het stokje over

Ben Ter Haar door Gijs van Der Bent
Ben Ter Haar door Gijs van Der Bent

Een halve eeuw op de bres voor kwetsbare duinnatuur

Katwijker Ben ter Haar was erbij toen in 1975 een groepje lokale natuurliefhebbers de kiem legde voor Stichting Duinbehoud, actief van Cadzand tot Schiermonnikoog om kwetsbare duinnatuur te beschermen. Nu geeft hij het stokje over aan dorpsgenoot Maarten Langbroek. “We hebben een enorme omslag tot stand gebracht.”

Een mijlpaal, kort na de oprichting van Stichting Duinbehoud in 1977, was het verzet tegen de uitbreiding van de waterwinning in duingebied Berkheide, tussen Katwijk en Wassenaar. Ben: “De productie moest verviervoudigen. Heel Berkheide dreigde op de schop te gaan voor uitbreiding van de waterinfrastructuur. Dat hebben we met succes tegengehouden. Water wordt er nog steeds gewonnen. Maar Berkheide is nu een uniek natuurgebied met een grote rijkdom aan vogels en duinflora.”

Groot draagvlak
Met acties voor natuurbehoud maak je niet alleen maar vrienden. Ben: “Maar het besef dat kwetsbare natuur bescherming verdient, is overal doorgedrongen. Duin was vroeger niet anders dan vierkante meters gebied waar je drinkwater uit haalde of dat je gebruikte als bouwterrein wanneer een wijk uitbreidde. Het had geen enkele status als natuur. Daar heeft Stichting Duinbehoud een enorme omslag tot stand gebracht. Ons draagvlak is groot geworden.”

Duinbehoud: overal actief waar duinnatuur is

Overal waar duinnatuur is, is Stichting Duinbehoud actief met een landelijke netwerk van 40 duinconsulenten. Zij zijn de oren en ogen van Duinbehoud langs de hele Nederlandse kust, volgen nauwlettend ruimtelijke ontwikkelingen die effect hebben op de duinnatuur en komen in het geweer als die in de knel komt.

Een greep uit de successen van Duinbehoud:

• De status van Natura 2000 gebied voor alle Nederlandse duingebieden;
• Het staken van de plezierjacht in het duingebied;
• Herstel van vochtige duinvalleien , o.a. in Zuid-Berkheide en Noord-Meijendel;
• Dynamisch kustbeheer, met als resultaat onder andere de Zandmotor voor de kust van het Westland.

Slim en alert optreden
Het lijstje van successen dankt Stichting Duinbehoud aan alertheid. En aan slim optreden. Zodra ergens plannen circuleren waardoor duinnatuur in het gedrang komt, schuiven de natuurbeschermers aan tafel, vertelt Ben. “In die fase kunnen we er vaak een flink stempel drukken. En als het moét, schuwen we de rechtszaal niet. Namens Duinbehoud heb ik acht keer geprocedeerd bij de Raad van State en alle keren hebben we gewonnen.”

Maarten Langbroek
Maarten Langbroek

De natuur als beroep
Na ruim 46 jaar aan de weg timmeren als consulent van Duinbehoud, geeft Ben het stokje over aan dorpsgenoot Maarten Langbroek. Op basisschool raakte hij in de ban van het vogels kijken en het heeft hem nooit meer losgelaten. Maarten timmert aan de weg om het draagvlak voor natuurbescherming verbreden, onder andere in de expertgroep groen, die de gemeente adviseert. Maarten: “Op de ene interesse volgde de andere en ik heb als ecoloog bij een adviesbureau van mijn hobby mijn beroep gemaakt. Het hele land is mijn werkterrein, dus ik kan vergelijken. Maar nergens vind je zo een unieke biodiversiteit als in onze kalrijke duinen. Soorten als liggend bergvlas en buizerdmos kom je nergens anders tegen in Nederland. De plant-, vogel- en insectenrijkdom hangt er nauw samen. Vandaar de kwetsbaarheid. Verstoring heeft een domino-effect. We moeten er zorgvuldig mee omgaan.”

Uitbreiding waterwinning en natuurherstel in Berkheide

Uitbreiding waterwinning en natuurherstel in Berkheide

Foto: Ronald van der Graaf

Uitbreiding waterwinning en natuurherstel

Afgelopen november is drinkwaterbedrijf Dunea in het westen van Berkheide in de omgeving van de bekende ‘Muur’ gestart met werkzaamheden om de drinkwaterproductie uit te breiden. Een bestaande winning wordt gerenoveerd en verlengd, en er wordt een nieuwe infiltratieplas aangelegd. Binnenkort gaat Staatsbosbeheer hier aan de slag om vochtige duinvalleinatuur te herstellen in de nabijgelegen Dichtedel. Het open duinlandschap wordt hersteld door opslag van bomen en struiken weg te halen en de dikke humuslaag van de bodems te verwijderen. Het reliëf van de valleibodem wordt hersteld en afgestemd op de toekomstige grondwaterstanden. Op deze manier kunnen zich hier in de komende jaren soortenrijke vochtige duinvalleivegetaties ontwikkelen met orchideeën, parnassia en bitterling zoals deze door natuurherstel in de afgelopen vijftien jaar ook elders in Berkheide zijn ontstaan.

Intensief overleg

Foto: Henk Jan van der Klis

Over deze plannen – zowel voor waterwinning als voor natuur – is intensief overlegd door Dunea, Staatsbosbeheer, Stichting Duinbehoud en Stichting Berkheide Coepelduynen. Er zijn afspraken gemaakt over maatregelen om schade aan bestaande natuur zo veel mogelijk te beperken en het waterwinproject goed af te stemmen op het valleiherstel in de Dichtedel. Ook zijn afspraken gemaakt over herstel van de iets noordelijker gelegen Bendel in de komende jaren. Om dit mogelijk te maken wordt een nabijgelegen winning deels opgeheven. Om deze afspraken te ‘borgen’ zijn ze vastgelegd in een juridische overeenkomst tussen de natuurbeschermingsorganisaties en Dunea.

Dat wij akkoord zijn gegaan met deze uitbreiding van de waterwinning is niet vanzelfsprekend. In het verleden hebben we vaak bezwaar gemaakt tegen dergelijke uitbreidingen. In dit geval vonden we de voordelen echter opwegen tegen de nadelen.

Dit artikel verscheen in onze nieuwsbrief DuinTopics. Wil jij ook op de hoogte blijven van het laatste nieuws rondom de kust? Klik hier en schrijf je in.

Waterwinning en natuurbehoud in de duinen: daar komen we samen uit!

Waterwinning en natuurbehoud in de duinen: daar komen we samen uit!

Drinkwaterbedrijven en natuurbeschermers van de Stichting Duinbehoud trekken meer en meer samen op om de natuur in de duinen te beschermen. Het nieuwste nummer van het tijdschrift Duin beschrijft hoe ecologen en bestuurders van drinkwaterbedrijven, en de natuurbeschermers van Duinbehoud, samenwerken om schoon drinkwater voor miljoenen burgers te maken met behoud van natuur en recreatie in de duinen.

Duinmeer door Ronald van Wijk

Schoon drinkwater is alleen mogelijk wanneer de bronnen en de drinkwatervoorraad  goed worden beheerd. Dat betekent onder andere dat de duinen moeten worden beschermd. In de huidige discussie over stikstof lijkt het er soms op, dat de natuur ondergeschikt moet worden gemaakt aan het belang van landbouw en verkeer. Onzin natuurlijk, want de natuur zorgt voor veel van onze behoeften. Niet alleen drinkwater is gebaat bij vermindering van de uitstoot van stikstof, ook de lucht die we inademen en onze natuurlijke leefomgeving waarin we ons dagelijks kunnen ontspannen heeft er voordeel bij. Willen we dat allemaal opofferen voor nog meer export van landbouwproducten of 30 km/u harder rijden op de snelweg? Nee, natuurlijk niet en het hoeft ook niet.

In het nieuwste nummer van het tijdschrift Duin beschrijven drinkwaterbedrijven en natuurbeschermers hoe de van oorsprong tegenstanders in de duinen door dialoog en samenwerking zijn gekomen tot partners in natuurbehoud. Opvallende projecten, waardevolle natuur, goede planologische bescherming en slimme oplossingen hebben onze Nederlandse duinen gemaakt tot wat ze nu zijn: één van de grootste natuurgebieden van Nederland met Europese uitstraling en rustgebied voor miljoenen recreanten, die dagelijks genieten van de schoonheid en diversiteit van de natuur in de duinen. Dezelfde duinen die ook duurzaam bijdragen aan de gezondheid van burgers door een verantwoorde productie van schoon en lekker drinkwater. Een voorbeeld dat navolging verdient, bijvoorbeeld in de aanpak van de stikstofproblematiek.

Het kwartaalblad “Duin” wordt uitgegeven door de Stichting Duinbehoud en wordt toegestuurd aan alle abonnees. Het nieuwste nummer is een themanummer over de drinkwatervoorziening in de duinen. Wil jij Duin ook ontvangen? Word donateur en klik hier.

0
    0
    Winkelmand
    Winkelmand is leegVerder winkelen