Stikstofneerslag: Duinbehoud pakt het aan

Stikstofneerslag: Duinbehoud pakt het aan

Twee stengels en kleine, paarse bloemen van grote tijm (Thymus pulegioides) door Ronald van Wijk
Twee stengels en kleine, paarse bloemen van grote tijm (Thymus pulegioides) door Ronald van Wijk

Stikstofneerslag is de grootste bedreiging voor de natuur in onze duinen. Door stikstof raken de van nature relatief voedselarme duinen overwoekerd met o.a. duinriet en braam. Oorspronkelijke duinflora, kruiden en insecten verdwijnen en de biodiversiteit holt achteruit. Het effect daarvan zie je ook in de duingebieden Meijendel en Berkheide, waar de natuur verruigt en vergrast.

Biodiversiteit verarmt

Afplaggen, begrazing, maaien en het aanleggen van stuifplekken remt die ontwikkeling deels. Maar zonder een fors lagere stikstofbelasting zal de biodiversiteit in onze duinen jaar na jaar verarmen. Het natuurbeheer is dweilen met de kraan open, zolang de uitstoot van stikstof niet wordt teruggedrongen.

Sterkere natuur

Wij willen meer groen; in de stad en als natuurlijke buffer rond Natura2000-gebieden. Aanleg van weerbare ecologische verbindingen krijgen zo een dubbelfunctie krijgen: versterking van biodiversiteit in de regio en een buffer voor de kwetsbare natuur.

Toekomstige generaties

Duinbehoud doet er alles aan om bronnen van stikstof langs de kust aan te pakken. We strijden tegen de uitstoot van Tata Steel en verzetten ons tot aan de rechter tegen races op het circuit van Zandvoort. Ook adviseren wij de provincies bij het beleid voor aanpak van de stikstof. In het belang van de kwetsbare duinen, recreanten, natuurliefhebbers en toekomstige generaties.

Meer weten? Bekijk de reportage ‘Duingebied onder druk door stikstof’ met Marc Janssen hier.

Formule 1 rampzalig voor de natuur

Formule 1 rampzalig voor de natuur

Circuit Zandvoort
Circuit Zandvoort

Effect Formule 1 veel groter dan gedacht

Het effect van de Formule 1-race van Zandvoort op de natuur in het naastliggende duingebied is veel groter dan tot voor kort werd aangenomen. Dat blijkt uit de nieuwste berekeningen van de stikstofdepositie van de raceactiviteiten op het Circuit van Zandvoort. De berekeningen zijn uitgevoerd door bureau Apollon-milieu in opdracht van de natuurorganisaties Stichting Duinbehoud, Rust bij de Kust en Mobilisation for the Environment.

Stikstofberekeningen kloppen niet

De natuurorganisaties waren al eerder bij de rechtbank Noord-Holland in beroep gegaan tegen de natuurvergunning voor de Formule 1 in Zandvoort. Tijdens de beroepszaak uitten zij hun bedenkingen bij de stikstofberekeningen van het Circuit Park Zandvoort. Die berekeningen laten zien dat er met de komst van de Formule 1 minder stikstof neerkomt in het duingebied dan in de oude situatie.

Voor de provincie Noord-Holland was de veronderstelde afname van de stikstofdepositie reden om een vergunning af te geven aan het Circuit Park Zandvoort. De natuurorganisaties plaatsten echter grote vraagtekens bij de berekeningen, omdat Formule 1-raceauto’s bekendstaan om hun hoge stikstofuitstoot.

Veel te hoge stikstofdepositie

Uit de nieuwe berekeningen van Apollon-milieu blijkt dat voor de stikstofuitstoot van Formule 1-raceauto’s onjuiste getallen zijn gebruikt. Er is gerekend met de uitstoot van Amerikaanse auto’s uit de jaren 50. De raceauto’s van nu rijden sneller en hebben een groter motorvermogen. Daardoor hebben ze een veel hogere uitstoot van stikstof. De berekeningen van Apollon-milieu laten zien dat de stikstofdepositie op het duingebied niet afneemt, maar jaarlijks kan toenemen met meer dan 20 mol per hectare. Dit is een toename van meer dan 15% ten opzichte van de huidige situatie. Voor het duingebied, dat nu al last heeft van een veel te hoge stikstofdepositie, is dat desastreus. De biodiversiteit in het gebied gaat nog verder achteruit.

Rechtbank aan zet

De natuurorganisaties hebben het rapport van Apollon-milieu toegevoegd aan het dossier in de lopende beroepszaak bij de rechtbank Noord-Holland. De rechtbank moet beoordelen welke van de twee berekeningen het best de realiteit weergeeft. Zie onderstaande linkjes voor de Aeriusberekening Apollon & de samenvatting van het rapport:

Kennemerduinen in top 5 Lawaaiigste Stiltegebieden van Nederland: radiootje mag niet, raceauto wel

Kennemerduinen in top 5 Lawaaiigste Stiltegebieden van Nederland: radiootje mag niet, raceauto wel

Kennemerduinen door Ronald van Wijk

De Kennemerduinen maken een goede kans te worden uitgeroepen als Lawaaiigste Stiltegebied van Nederland. Geen wonder, met een racecircuit naast de deur. Wilt u het “Lawaaiigste Stiltegebied van Nederland” nomineren? Klik hier!

Stiltegebieden ernstig bedreigd

Meer dan honderd stiltegebieden telt Nederland. Daarbinnen mag je niets doen dat de rust voor mens en dier verstoort. Een radiootje aanzetten is al verboden. Maar over wat er daarbuiten gebeurt, zegt de wet niets. Stiltegebieden worden dus vaak ernstig bedreigd en zelfs opgeheven.

Ook het stiltegebied van de Kennemerduinen ten noorden van de Zeeweg is lang niet altijd rustig. Dat komt door Tata Steel in Velsen-Noord, maar vooral door Circuit Zandvoort. Behalve vogelzang en ritselende blaadjes, hoor je in het stiltegebied ook vaak motorgeluiden. Niet per se keihard – ook volgens critici komt het motorlawaai niet altijd boven een stevige windvlaag uit. Maar wel heel irritant voor wie er niet op zit te wachten.

Kennemerduinen

De Kennemerduinen zijn dan ook een grote kanshebber in de landelijke wedstrijd Lawaaiigste Stiltegebied van Nederland. Voor deze ’eretitel’ zijn zijn tot nu toe 45 gebieden genomineerd, en de Kennemerduinen hebben het daarbinnen tot de top 5 geschopt. Dat meldt de organisator, de Nederlandse Federatie Omgevingslawaai Motorvoertuigen. Hierin hebben zich tientallen actiegroepen tegen voertuigenlawaai verenigd, ook vijf groepen uit Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort.

Slechte dempers

Stiltegebieden zijn op de eerste plaats bedoeld om voor mensen rust te creëren. Vervelend dus als beloofde rust ontbreekt, vindt Marc Janssen van de landelijke organisatie Duinbehoud en liefhebber van het stiltegebied, dat zich uitstrekt van Bloemendaal tot Velsen-Zuid. ,,Het zijn niet eens de grote evenementen op het circuit die mij storen, dat is maar een paar keer per jaar’’, zegt hij. ,,Op doordeweekse dagen vind ik het veel erger, als kleine groepen het circuit afhuren Dan heb je vaak dat een paar autootjes met slechte dempers lekker rondjes gaan rijden, veel herrie veroorzaken en het voor een groot deel van het stiltegebied verpesten.’’

Maar ook dieren hebben er last van. ,,Het gaat niet zozeer om schrikreacties’’, zegt Janssen. ,,Vogels zijn niet dom, die weten donders goed wat er aan de hand is. Motorgeluiden kennen ze. Behalve Formule 1, dat is zo’n snerpend geluid, daar schrikken ze wel van. Maar in het algemeen is het meer: dieren vermijden onrustige plekken. Dus konijnen, roofvogels en vogels kiezen hun leefgebied niet in de buurt van het circuit.’’

Duinwallen

Duinbehoud is niet de enige organisatie die Nationaal Park de Kennemerduinen heeft genomineerd. Ook stichting Rust bij de Kust doet dat, de federatie van organisaties tegen de geluidsoverlast van het circuit. De overlast in de Kennemerduinen is erger geworden sinds de herinrichting van het circuit, zegt voorzitter Karel van Broekhoven. ,,Toen zijn sommige duinwallen afgegraven en andere opgeworpen, waardoor het geluid zich anders is gaan gedragen en kilometers verder landinwaarts doordringt.’’ Ook een paar vogelwerkgroepen en eigenaren van landgoederen in de buurt, zoals Caprera, steunen de nominatie,

De Amsterdamse Waterleidingduinen zijn voor zover bekend niet genomineerd. Ook dat stiltegebied ligt vlakbij het circuit. Maar omdat de wind meestal uit het zuidwesten komt, klinkt de autoherrie minder ver in dit gebied door.

Lees hier het uitgebreide artikel van het Haarlems Dagblad.

Milieuclubs: Circuit Zandvoort pleegt economisch misdrijf met illegale Formule 1-werkzaamheden

Milieuclubs: Circuit Zandvoort pleegt economisch misdrijf met illegale Formule 1-werkzaamheden

Circuit Zandvoort maakt zich schuldig aan een economisch delict door de wet keer op keer met de voeten te treden. Dat stellen stichtingen Duinbehoud en Rust bij de Kust, die eisen dat de provincie Noord-Holland ingrijpt.

,,Het is zo duidelijk als wat’’, zegt interim-directeur Marc Janssen van Duinbehoud. ,,De afgelopen jaren voert het circuit (dat zich voorbereidt op de terugkeer van de Formule 1, red.) werkzaamheden uit zonder de benodigde vergunningen. Achteraf worden de wetsovertredingen dan gerepareerd door de gemeente en de provincie. De overtredingen zelf worden ongemoeid en ongestraft gelaten. Deze gedooghouding werkt het overtreden van de wet in de hand.’’

Maat vol

Dat milieuorganisaties het circuit het vuur na aan de schenen leggen, is niks nieuws. De aantijging van strafbare feiten, op een economisch delict staat maximaal zes jaar celstraf, klinkt voor het eerst. Janssen: ,,Voor ons is de maat vol, dit is wat er aan de hand is.’’

De stichtingen hopen dat provincie alsnog tot inkeer komt wat betreft de grote plakken asfaltgranulaat op en rond de plekken waar de tijdelijke Formule 1-tribunes moeten verrijzen. In juli werd bekend dat Noord-Holland van plan is het illegaal gelegde gebroken asfaltpuin, deels afkomstig van de oude baan, alsnog toe te staan omdat er geen andere bevredigende oplossing zou zijn.

Die is er wel, houden Duinbehoud en Rust bij de Kust de provincie voor in hun bezwaarschrift. Alles draait om behoud van leefgebied voor de beschermde zandhagedis en rugstreeppad. Volgens berekeningen van de stichtingen kan tachtig procent van de afgevlakte wallen van duinzand weer zand en dus leefgebied worden.

Loopmatten

Het circuit zou gedwongen moeten worden te werken met betonplaten van een meter bij een meter als ondergrond voor de ’poten’ van de tribunes. Voor toeschouwers kunnen er loopmatten worden neergelegd. Zwaar materieel door het terrein laten ploegen is volgens het bezwaarschrift niet nodig: de betonplaten kunnen met een huiskraan vanaf de baan op hun plek worden gehesen. Janssen: ,,Het is nog niet te laat. De provincie moet nog een besluit nemen over legaliseren van het asfaltgranulaat.’’

Circuitdirecteur Robert van Overdijk wil niet inhoudelijk reageren. Wel wijst hij erop dat het circuit altijd handelt ’vanuit overleg met de verschillende overheden’. ,,We weten dat we onder een vergrootglas liggen (vanwege de Formule 1, red.). We zouden het dus ook niet anders willen dan de werkzaamheden uitvoeren vanuit transparantie en overleg. Voor dit evenement van wereldformaat heeft iedereen maar één doel: het organiseren van een veilig evenement.’’

Foto: Vlaktes van asfaltgranulaat dienen als ondergrond voor F1-tribunes.© ANP Henk Runhaar.

Haarlems Dagblad, 21-08-2020

Strandreservaat Noordvoort in beweging

Strandreservaat Noordvoort in beweging

Vorig jaar is Strandreservaat Noordvoort tussen Zandvoort en Noordwijk geopend als eerste strandreservaat langs de Hollandse kust. Noordvoort bestaat uit een lang stuk strand waar rust het doel is en een gedynamiseerde zeereep met wandelpad en uitzichtpunt. Hoe gaat het inmiddels?

Wandelpad door de zeereep. Foto: Leo Schaap

De zeereep is door Waternet in fase 1 van het project in beweging gebracht. De strook heeft mooie kerven en stuifgaten gekregen en het zand is in beweging gekomen. Dat is heel goed te ervaren als je over de zeereep loopt. Ook ten zuiden van Noordvoort zijn in 2019 in de Luchterzeeduinen van Staatsbosbeheer vele plekken kaal gemaakt om het verstuivingsproces te activeren. Daarnaast werkt Waternet aan een plan voor fase 3 om ook ten noorden van Noordvoort het aantal stuifplekken uit te breiden. Als dat allemaal lukt dan zullen de duinen van de zeereep over een veel groter deel dan de drie kilometer van Noordvoort een ander aanzien krijgen, zij zullen veel natuurlijker worden en er zal veel zand naar binnen worden getransporteerd. De kust wordt daarmee toekomstbestendiger.

Foto: Nico van Kappel

Natuurwaarden

De vraag is of in de nieuwe natuurlijke duinen de natuurwaarden zullen verbeteren? Gaat de samenstelling van de flora veranderen en zullen er meer en andere vogels tot broeden komen? Daarvoor is monitoring onontbeerlijk en een eerste aanzet daarvoor is gezet door de rapporten die voor Waternet zijn gemaakt over geomorfologie en flora. De geomorfologie registreert de grote veranderingen in de zeereep, maar de flora laat zich minder makkelijk aanpassen: grote veranderingen zijn nog niet gevonden en het aantal zout- en kalkminnende plantensoorten is beperkt gebleven. Waarschijnlijk zullen de veranderingen pas op langere termijn zichtbaar worden. Dat geldt ook voor het strandreservaat. De combinatie van goede informatie en handhaving moeten voor meer rust op het strand zorgen. Als dat niet lukt moet gedacht worden aan andere maatregelen. Bijvoorbeeld het afzetten van gedeelten van het strand in de richting van de zeereep zodat rust daar wordt afgedwongen en ook broedvogels van het strand weer een kans krijgen.

Echt reservaat in wording

Dit voorjaar kondigde één van de F1-teams aan over het strand naar Zandvoort te willen rijden. Gelukkig ging dat niet door. Dit incident is een van de struikelbrokken die overwonnen moet worden om van Noordvoort een echt strandreservaat te kunnen maken. Naast maatregelen om het aantal bikers, paarden en naaktrecreanten te beperken, blijkt het lastig te zijn om bezoekers te overtuigen de honden aan de lijn te houden en zoveel mogelijk het pad over de zeereep te nemen. De informatiebordjes op de palen die de grens van Noordvoort aangeven zijn verdwenen, waarschijnlijk als souvenir meegenomen. Maar toch: veel mensen lopen keurig over het pad door de zeereep en genieten van het gebied en het weidse uitzicht. Dat is een van de doelstellingen die in ieder geval is bereikt. De andere doelstelling, meer rust op het strand, is veel lastiger. Om dat te bereiken wordt er gewerkt aan betere verwijzingsborden, gecoördineerde handhaving en een informatie- en educatievideo op internet waar bezoekers via QR-codes snel informatie kunnen vinden. Hopelijk gaan bezoekers het strand dan mijden.

Uitkijkpunt ontworpen door een landschapsarchitect. Foto: Leo Schaap

Steun van provincie

Gelukkig is de Provincie Zuid-Holland actief om in de geest van het kustpact maatregelen te nemen om de natuurwaarden van het strand te beschermen. Zo zijn bijna alle stranden van Zuid-Holland aan Natuur Netwerk Nederland toegevoegd. Daarnaast heeft Duinbehoud in opdracht van de provincie een studie uitgevoerd naar de natuurwaarden van het strand en de mogelijkheden om die te beschermen. Dat zal allemaal helpen om tot een herwaardering van het strandgebruik te komen en Noordvoort zal daarvan profiteren. En nog mooier: Noordvoort heeft navolging gekregen in IJmuiden, waar men met het Groene Ster Project een rust- en broedgebied op het strand wil creëren. We houden u op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen.

Tekst: Leo Schaap. Leo Schaap is mede-initiatiefnemer van Strandreservaat Noordvoort

Meer lezen over Noordvoort:

https://awd.waternet.nl/beheer/projecten/44-noordvoort/projectdetails/

Dit artikel verscheen in ons kwartaalblad Duin. Wilt u meer weten over de Nederlandse kust? Word donateur en ontvang Duin voortaan elk kwartaal. Of vraag een gratis proefexemplaar aan.

0
    0
    Winkelmand
    Winkelmand is leegVerder winkelen